thumb|240px|Herb szlachecki Achmatowów.
Aleksiej Pietrowicz Achmatow (ros. Алексей Петрович Ахматов, ur. w Biełym Kluczu, zm. 25 listopada 1870 we Florencji) – rosyjski generał adiutant, gubernator charkowski w latach 1860–1862, oberprokurator Świątobliwego Synodu Rządzącego w latach 1862–1865.
Życiorys Urodził się we wsi Biełyj Klucz w guberni symbirskiej w rodzinie szlacheckiej. Jego ojciec był podporucznikiem.
Po kursie kandydackim na Uniwersytecie Kazańskim rozpoczął w 1836 służbę wojskową jako podoficer w elitarnym . Uczestniczył w tłumieniu powstania węgierskiego w 1849, walcząc m.in. pod Ács, Komárnem i Temeszwarem. Udział w kampanii węgierskiej przyniósł mu ostatecznie awans na pułkownika.
Wraz z rozpoczęciem wojny krymskiej Achmatow został mianowany w 1853 szefem sztabu 1 Rezerwowego Korpusu Kawalerii, w 1854 przeniesiony na to samo stanowisko w 3 Korpusie Piechoty, a w 1855 – 2 Rezerwowym Korpusie Kawalerii. 6 kwietnia 1856 został mianowany szefem sztabu całości wojsk rosyjskich działających na Krymie.
Podczas kampanii 1855 brał bezpośredni udział w działaniach wojennych m.in. pod Sakami.
5 lipca 1855 Achmatow został odwołany ze stanowiska i przeniesiony do . 26 sierpnia awansowano go stopnia generała majora, a 26 października mianowano członkiem specjalnej komisji powołanej w celu zbadania nadużyć w dostawach żywności dla wojska walczącego w wojnie krymskiej.
Aleksiej Achmatow został mianowany 20 listopada 1860 wojskowym gubernatorem charkowskim, a dwa lata później, w dniu 28 lutego – oberprokuratorem Świątobliwego Synodu Rządzącego. Ten ostatni urząd objął dzięki poparciu metropolity moskiewskiego Filareta, którego znał z czasów młodości, oraz . W tym okresie, za panowania Aleksandra II, rozpoczęły się istotne przemiany w Cerkwi rosyjskiej, w których Achmatow nie odegrał istotnej roli. W ważniejszych kwestiach, np. mianowania archirejów, kierował się zdaniem metropolity Filareta, zaś sprawy bieżące pozostawił dyrektorowi Wydziału Szkolno-Duchownego Świątobliwego Synodu Rządzącego, . Z drugiej strony wykazywał się aktywnością na swoim urzędzie, m.in. występował przeciwko ułatwieniom w zawieraniu małżeństw mieszanych (prawosławnych z luteranami) oraz przeciwko usiłowaniom episkopatu, aby ograniczyć rolę oberprokuratora.
Od grudnia 1863 do czerwca 1865 był członkiem Rady Państwa.
Mając poczucie niewielkiego udziału w reformach cerkiewnych, Achmatow złożył rezygnację 3 czerwca 1865 ze względu na zły stan zdrowia. Wyjechał na leczenie za granicę, gdzie zmarł we Florencji. Został pochowany w ławrze Troicko-Siergijewskiej.
Był dalekim krewnym Anny Achmatowej.
Awanse junkier – styczeń 1837 kornet – 1838 porucznik – 1840 sztabsrotmistrz – 1846 fligeladiutant Mikołaja I – 3 kwietnia 1849 pułkownik – 7 sierpnia 1849 generał major – 26 sierpnia 1855 generał porucznik – sierpień 1863 generał adiutant – 19 kwietnia 1864
Odznaczenia Order Świętej Anny II klasy (1849) Złoty Pałasz „Za Waleczność” w kampanii węgierskiej 1849 Order Świętego Stanisława I klasy (1860) Order Świętej Anny I klasy (1861) Order Świętego Włodzimierza II klasy (1863)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Cesarskiego Uniwersytetu Kazańskiego Kategoria:Uczestnicy walk powstania węgierskiego 1848–1849 (strona rosyjska) Kategoria:Uczestnicy wojny krymskiej (strona rosyjska) Kategoria:Generałowie adiutanci Imperium Rosyjskiego Kategoria:Gubernatorzy charkowscy Kategoria:Oberprokuratorzy Świątobliwego Synodu Rządzącego Kategoria:Członkowie Rady Państwa Imperium Rosyjskiego Kategoria:Pochowani w Ławrze Troicko-Siergijewskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Odznaczeni Bronią Złotą Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Szlachta Imperium Rosyjskiego Kategoria:Urodzeni w 1817 Kategoria:Zmarli w 1870