thumb Komisariat Straży Granicznej „Kaczory” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.
Formowanie i zmiany organizacyjne W drugiej połowie 1927 przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną. Rozkazem nr 2 z 19 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Kaczory” do Inspektoratu Granicznego nr 8 „Nakło” i określił jego strukturę organizacyjną. Rozkazem nr 12 z 10 stycznia 1930 roku w sprawie reorganizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski ustalił numer i nową organizację komisariatu. Rozkazem nr 3/31 zastępcy komendanta Straży Granicznej płk. Emila Czaplińskiego z 5 sierpnia 1931 roku zniesiono placówkę SG Dziembowo, a pozostawiono posterunek detaszowany „Dziembowo”. Rozkazem nr 1 z 31 marca 1937 roku w sprawach [...] likwidacji i tworzenia placówek, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski zniósł posterunek SG „Miasteczko”. Rozkazem nr 2 z 30 listopada 1937 roku w sprawach [...] przeniesienia siedzib i likwidacji jednostek, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski zmienił nazwę placówki I linii „Kalina” na „Dziembowo”.
Służba graniczna Kierownik Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego Straży Granicznej mjr Józef Zończyk w rozkazie organizacyjnym nr 2 z 8 czerwca 1928 roku udokładnił linie rozgraniczenia komisariatu. Granica północna: kamień graniczny nr E 256; granica południowa: kamień graniczny nr F003.
Sąsiednie komisariaty komisariat Straży Granicznej „Rudna” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Jabłonowo” − 1928
Działania komisariatu w 1939 roku
Wiosną 1939 przy każdym komisariacie zaczęto tworzyć plutony wzmocnienia, liczące etatowo 61 ludzi. W okresie pokoju miały one uszczelniać granicę, a w przypadku wojny prowadzić miały działania opóźniające poprzez niszczenie mostów i dróg. Plutonem wzmocnienia komisariatu „Kaczory” dowodził przodownik Straży Granicznej Jan Walter. 1 września 1939 niemiecka 50 Dywizja Piechoty nacierała przez Łobżonkę na Nakło i Mroczę. 1 września o 0.30 rozpoczęły się pierwsze walki. O 4.00 komisariat wysłał patrol w kierunku wioski Byszki. Patrol wrócił i stwierdził obecność wojsk niemieckich w Byszkach. O 5.00 pluton wzmocnienia został wycofany na wzgórze pod Ujściem. Spod Ujścia komisariat wycofywał się przez Budzyń do Wągrowca. W Wągrowcu zebrał się cały batalion wojsk pogranicznych mjr. Świderskiego.
Funkcjonariusze komisariatu Kierownicy/komendanci komisariatustopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskopodkomisarzBolesław Leśnikbył IX 1930 – był w 1935 – Zastępcy komendanta komisariatustarszy strażnikAdam Drozdowicz23 IV 1939 – 20 V 1939komisariat „Łobżenica”strażnik Zbigniew Stępka20 V 1939 -
Struktura organizacyjna thumb Organizacja komisariatu w kwietniu 1928: komenda − Kaczory placówka Straży Granicznej I linii „Jeziorki” placówka Straży Granicznej I linii „Kaczory” placówka Straży Granicznej I linii „Kalina Blok” placówka Straży Granicznej II linii „Śmiłowo” Placówka Straży Granicznej II linii „Grabówno”W 1931 placówka Straży Granicznej II linii „Grabówno” wydzieliła posterunek detaszowany SG „Miasteczko”. → placówka Straży Granicznej II linii „Kaczory” placówka Straży Granicznej II linii „Nakło”
Organizacja komisariatu w styczniu 1930: komenda − Kaczory placówka Straży Granicznej I linii „Jeziorki” placówka Straży Granicznej I linii „Kaczory” placówka Straży Granicznej I linii „Kalina Blok” placówka Straży Granicznej II linii „Kaczory” Placówka Straży Granicznej II linii „Grabówno” placówka Straży Granicznej II linii „Dziembowo” placówka Straży Granicznej II linii „Nakło”W 1931 placówka Straży Granicznej II linii „Nakło” przeniesiono do Bydgoszczy, a w Nakle pozostawiono posterunek detaszowany SG „Nakło”. →
Organizacja komisariatu w 1936: komenda − Kaczory placówka Straży Granicznej II linii Kaczory placówka Straży Granicznej II linii Grabówno placówka Straży Granicznej II linii Nakło?? placówka Straży Granicznej I linii Jeziorki placówka Straży Granicznej I linii Kaczory placówka Straży Granicznej I linii Kalina → w 1937 zmieniono nazwę na „Dziembowo”
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.187/30 do 187/41.) (sygn.189/456.)
Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) Komisariat Straży Granicznej „Kaczory” Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej Kategoria:Komisariaty Inspektoratu Granicznego nr 8 „Nakło”