mały|Ilustracja do eposu o Hajawacie z 1865 Pieśń o Hajawacie (The Song of Hiawatha) – epos amerykańskiego poety romantycznego Henry’ego Wadswortha Longfellowa, będący opracowaniem legend rdzennych mieszkańców Ameryki. Sam poeta uważał swoje dzieło za indiańską Eddę. Poemat opiera się na relacjach etnograficznych misjonarza Johna Heckeweldera. Poeta wykorzystał również twórczość Jane Johnston Schoolcraft.
Charakterystyka ogólna mały|Wojownik indiański na polowaniu mały|Hiawatha odkrywa pismo obrazkowe mały|Henry Wadsworth Longfellow w 1854, w czasie pracy nad Pieśnią o Hajawacie Utwór składa się z Wprowadzenia (Introduction) i dwudziestu dwóch pieśni. I. The Peace-Pipe II. The Four Winds III. Hiawatha’s Childhood IV. Hiawatha and Mudjekeewis V. Hiawatha’s Fasting VI. Hiawatha’s Friends VII. Hiawatha’s Sailing VIII. Hiawatha’s Fishing IX. Hiawatha and the Pearl Feather X. Hiawatha’s Wooing XI. Hiawatha’s Wedding-Feast XII. The Son of the Evening Star XIII. Blessing the Cornfields XIV. Picture-Writing XV. Hiawatha’s Lamentation XVI. Pau-Puk-Keewis XVII. The Hunting of Pau-Puk-Keewis XVIII. The Death of Kwasind XIX. The Ghosts XX. The Famine XXI. The White Man’s Foot XXII. Hiawatha’s Departure
Forma mały|Północnomerykańscy Indianie z plemienie Odżibwejów Poemat Longfellowa został napisany trocheicznym czterostopowcem (ośmiozgłoskowcem). Forma poematu została przejęta z fińskiego eposu narodowego Kalevala. W literaturze anglojęzycznej, w której przeważa pentametr jambiczny, takie rozwiązanie, zwłaszcza w długim poemacie epickim, jest egzotyczne. All day long roved Hiawatha In that melancholy forest, Through the shadow of whose thickets, In the pleasant days of Summer, Of that ne’er forgotten Summer, He had brought his young wife homeward From the land of the Dacotahs; When the birds sang in the thickets, And the streamlets laughed and glistened, And the air was full of fragrance, And the lovely Laughing Water Said with voice that did not tremble, “I will follow you, my husband!” Niekiedy Longfellow używa aliteracji, czyli współbrzmienia początkowego. Aliteracja jest typowa zarówno dla literatury anglojęzycznej, jak i dla poezji fińskiej. Listen to the words of wisdom, Listen to the words of warning, O wpływie metryki i instrumentacji Kalevali na poemat Longfellowa pisał Douglas Hardy. W swoim poemacie Longfellow wykorzystuje powtórzenia i paralelizmy, które są typowe dla twórczości ludowej, ustnej, o czym wspomina we wprowadzeniu do utworu sam autor.
Bohater mały|Indiański wojownik mały|Ilustracja Frederica Remingtona do wydania Pieśni o Hajawacie z 1890 Bohaterem poematu jest legendarny indiański wódz, Hajawata, który żył w XV wieku. Jego imię znaczy Ten, który tworzy rzeki. Hajawata jest prorokiem, wojownikiem, ale równocześnie rozjemcą. Jest również wynalazcą pisma. Jednocześnie rolę bohatera zbiorowego odgrywają poszczególne plemiona indiańskie, jak wymienieni Odżibwejowie czy Dakotowie.
Poeta wymienia liczne nazwy plemion zamieszkujących terytorium obecnych Stanów Zjednoczonych. Jego epopeja uważana jest za szczytowe osiągnięcie w dziedzinie literatury o Indianach.
Przekłady
Longfellow należy do najpopularniejszych poetów amerykańskich, a zarazem do autorów najczęściej tłumaczonych na języki obce. Również pieśń o Hajawacie cieszyła się zainteresowaniem tłumaczy. Na język rosyjski przełożył ją Iwan Bunin. Na polski epos przetłumaczył Roman Jackow. Fragment poematu, zatytułowany Fajka pokoju, przełożył Julian Tuwim.
Zobacz też A Cycle of the West I-Juca-Pirama.
Przypisy
Bibliografia
Henry Wadsworth Longfellow, Pieśń o Hajawacie, przełożył Roman Jackow, opracował Stanisław Helsztyński, Ossolineum, Wrocław 1960.
Kategoria:Amerykańskie eposy Kategoria:Utwory literackie z 1855 Kategoria:Utwory literackie napisane ośmiozgłoskowcem