Markiza wdowa de Villafranca (hiszp. Marquesa viuda de Villafranca) – obraz olejny hiszpańskiego malarza Francisca Goi (1746–1828). Przedstawia hiszpańską arystokratkę, Maríę Antonię Gonzaga Caracciolo, markizę de Villafranca.
Markiza de Villafranca María Antonia Gonzaga Caracciolo (1735–1801) była córką Franciska Gonzagi, księcia del Sacro Romano Imperio i Julii de Caracciolo. Należała do jednej z najbardziej wpływowych rodzin arystokratycznych epoki. W 1754 poślubiła Antonia Álvareza de Toledo, markiza de Villafranca; doczekali się czworga dzieci. Owdowiała w 1773. Była inteligentną kobietą o silnym charakterze, zarządzała majątkiem swojego syna XIII księcia Alba, a po jego śmierci także majątkiem synowej, księżnej Alby. Zmarła w 1801 w Madrycie.
Okoliczności powstania W latach 80. XVIII w. Goya namalował liczne portrety członków rodziny i krewnych markizów de Villafranca, m.in. hrabiego Altamiry. W 1795 namalował portret księcia Alby i jego żony, a następnie portret matki księcia – markizy, która miała wtedy 60 lat i od 12 lat była wdową.
Opis obrazu Markiza została przedstawiona w półpostaci, siedząc w fotelu. Ma na sobie elegancki strój, na który składają się: suknia z szarego jedwabiu w niebieskie pasy, biały szal z gazy upięty broszką z niebieską wstążką i kwiatem róży. Nosi szarą pudrowaną perukę z niebieską kokardą. W rękach trzyma zamknięty wachlarz. Dwa pierścionki i kolczyki to jedyna biżuteria, którą ma na sobie.
Twarz sześćdziesięcioletniej kobiety wyraża inteligencję i bystrość – malarz podkreśla cechy kobiety z powodzeniem zarządzającej rodzinnym majątkiem. Światło padające z lewej strony skupia się na lekko zaróżowionej twarzy modelki i okrywającym ramiona białym szalu. Podobnie jak w większości portretów Goi tło jest neutralne, brak punktów odniesienia w przestrzeni.
Portret jest wykonany z dbałością o szczegóły, zgodnie ze standardami z końca XVIII wieku. Goya podkreśla godność wdowy, portret jest pełen szacunku dla jej wieku i statusu. Twarz i ręce starszej kobiety zostały namalowane z taktem tak, aby nie podkreślały jej wieku.
Proweniencja Portret należał do syna markizy, księcia Alby, a po jego śmierci razem z majątkiem trafił do portretowanej. Obraz dziedziczony przez kolejnych spadkobierców trafił do Muzeum Prado w 1926.
Istnieje druga wersja tego portretu o wymiarach 85 x 70 cm w kolekcji spadkobierców markizy de Acapulco, według Valentína de Sambricio również pędzla Goi.
Przypisy
Kategoria:Portrety autorstwa Francisca Goi Kategoria:Portrety postaci historycznych Kategoria:Obrazy Francisca Goi w Muzeum Prado