Leon August Cehak, ps. „Drwęcki”, „Leon Wałęga” (ur. 8 kwietnia 1895 w Przemyślu, zm. 29 marca 1982 w Krakowie) – pułkownik żandarmerii Wojska Polskiego.

Życiorys Urodził się 8 kwietnia 1895 w Przemyślu w rodzinie Jana i Marii z d. Fuhrherr. Był młodszym bratem Leopolda (1889–1946), generała brygady. W latach 1902–1906 uczęszczał do czteroklasowej Szkoły Ludowej im. Cesarza Franciszka Józefa I w Przemyślu, następnie do I Gimnazjum z wykładowym językiem polskim w Przemyślu, a w 1907 przeniósł się do gimnazjum na Zasaniu, do którego uczęszczał do 1914. Od września 1909 był piłkarzem Klubu Sportowego „San” w Przemyślu. Uprawiał też narciarstwo i saneczkarstwo. W latach 1913–1914 należał do przemyskiej drużyny sokolej.

Po wybuchu I wojny światowej został zmobilizowany 15 września 1914 do armii austro-węgierskiej i wcielony do 1. kompanii batalionu zapasowego 18 Pułku Piechoty Obrony Krajowej. Od 1 stycznia do 2 marca 1915 przeszedł kurs w szkole oficerów rezerwy przy X Korpusie w Bäsin k. Bratysławy, którą ukończył w stopniu kadeta aspiranta. Jako dowódca plutonu służył kolejno w 8. batalionie marszowym i 3. kompanii 18. pułku strzelców. 1 maja 1915 otrzymał awans na stopień chorążego. 4 maja 1915 został ranny w ofensywie pod Gorlicami. Po powrocie ze szpitala otrzymał przeniesienie do 2. kompanii batalionu zapasowego, a następnie do 3. kompanii 12. batalionu marszowego i 8. kompanii 18 pułku strzelców. 30 października 1915 został ponownie ranny. Na podporucznika został awansowany ze starszeństwem z 1 sierpnia 1916 roku. 28 sierpnia 1916 został po raz trzeci ranny. 1 października 1917 został wysłany na kurs karabinów maszynowych w Sebinje, w którym uczestniczył do 31 grudnia. W 1918 posiadał przydział do 18. pułku strzelców. 1 maja 1918 awansował do stopnia porucznika.

Po zakończeniu I wojny światowej dekretem Wodza Naczelnego Józefa Piłsudskiego z 19 lutego 1919 jako były oficer armii austro-węgierskiej został przyjęty do Wojska Polskiego z dniem 1 stycznia 1918 wraz z zatwierdzeniem posiadanego stopnia porucznika ze starszeństwem z dniem 1 maja 1918 i rozkazem z tego samego dnia 19 lutego 1919 Szefa Sztabu Generalnego płk. Stanisława Hallera mianowany dowódcą kompanii I batalionu 37 pułku piechoty w Przemyślu. 16 października 1919, w stopniu porucznika, został przeniesiony z 37 pułku piechoty do Żandarmerii Wojskowej. W kwietniu 1920 roku został dowódcą Szwadronu Zapasowego Dywizjonu Żandarmerii Wojskowej Nr 7 w Poznaniu. 1 czerwca 1921 roku w dalszym ciągu pełnił służbę w Dywizjonie Żandarmerii Wojskowej Nr 7 w Poznaniu. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 51. lokatą w korpusie oficerów żandarmerii, a jego oddziałem macierzystym był wówczas 9 Dywizjon Żandarmerii w Brześciu. W latach 1923–1924 pełnił służbę w 10 Dywizjonie Żandarmerii w Przemyślu. W 1928 roku ponownie w 9 Dywizjonie Żandarmerii w Brześciu. Był dowódcą Plutonu Żandarmerii Pińsk. 28 stycznia 1931 ogłoszono jego przeniesienie do 6 Dywizjonu Żandarmerii we Lwowie na stanowisko kwatermistrza. Później został przesunięty na stanowisko zastępcy dowódcy dywizjonu. Na stopień majora został awansowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 i 3. lokatą w korpusie oficerów żandarmerii. Od 20 października 1938 do 31 sierpnia 1939 był I zastępcą dowódcy 3 Dywizjonu Żandarmerii w Grodnie.

W czasie kampanii wrześniowej był szefem Żandarmerii Okręgu Korpusu Nr III. W czasie okupacji był kierownikiem Referatu Ruchu Kolejowego w Oddziale II Informacyjno-Wywiadowczym Komendy Głównej Armii Krajowej.

Zmarł 29 marca 1982 w szpitalu wojskowym w Krakowie na niewydolność krążenia. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera 10B WOJ-IV-6). mały|Grób płka Leona Cehaka na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie Był dwukrotnie żonaty. Z pierwszą żoną – Emilią z Wałęgów, miał jedynego syna Andrzeja.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (1969) Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami nr 33998 (1949) Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1937) „za zasługi w służbie wojskowej”. Krzyż Partyzancki (1976) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 (1928) Srebrny Medal za Długoletnią Służbę (1938) Krzyż Armii Krajowej nr 5017 (1969) Gwiazda Przemyśla Krzyż Obrony Lwowa Odznaka pamiątkowa „Orlęta” Odznaka Grunwaldzka (1970) Odznaka za Rany i Kontuzje (1932) Srebrny Medal Waleczności 1 klasy (Austro-Węgry) Srebrny Medal Waleczności 2 klasy (Austro-Węgry) Krzyż Wojskowy Karola (Austro-Węgry)

Przypisy

Bibliografia

Zenon Andrzejewski, Cehak Leon August [w:] Przemyski słownik biograficzny, t.III, pod red. Ewy Grin-Piszczek, Tomasza Pudłockiego, Anny Siciak, Przemyśl 2016, s. 43–47.

Kategoria:Ludzie urodzeni w Przemyślu Kategoria:Odznaczeni Gwiazdą Przemyśla Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Obrony Lwowa Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Grunwaldzką Kategoria:Odznaczeni odznaką pamiątkową „Orlęta” Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej Kategoria:Oficerowie wywiadu i kontrwywiadu II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polacy – oficerowie cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym Karola Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Pułkownicy żandarmerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1982