Tutaj tylko podamy wstęp do teorii operatorów liniowych, które są bardzo potrzebne w analizie funkcjonalnej, ale najpierw zapoznamy się z definicją iloczynu skalarnego, ten obiekt powinien spełniać własności :
Wzór mówi nam, jakie warunki powinien spełniać iloczyn skalarny dwóch funkcji skalarnych lub wektorowych ale ogólnie zespolonych, jeśli ten iloczyn jest równy zero, to możemy dojść do wniosku, że funkcja f jest równa zero. Następnym bardzo ważnym postulatem jest, że zamienienie dwóch funkcji miejscami w iloczynie skalarnym, to ten nowy wynik jest sprzężonym zespolono z starym wynikiem przed przestawieniem, w takim przypadku drugi postulat:
Ostatnim warunkiem jest liniowość, że względu na drugi czynnik w tymże obiekcie, co zapisujemy jako:
Jeśli zastosujemy wzór na liniowość drugiego czynnika i postulat , wtedy dostajemy, że istnieje anty-liniowość ze względu na pierwszy czynnik, co obrazujemy:
Gdy mamy iloczyn skalarny dwóch wektorów w przestrzeni kartezjańskiej, to definicja takiego iloczynu jest napisana przez definicję poszczególnych składowych:
W przestrzeni funkcyjnej często przyjmuje się jako definicję iloczynu skalarnego dla dwóch funkcji zapisanych w przestrzeni zespolonej:
Kwadrat normy wektora f zapisujemy wedle nastepującej definicji:
Kwadrat definicji normy funkcji f , wynikającego z definicji iloczynu skalarnego , określamy dla przestrzeni jednowymiarowej i trójwymiarowej jako normę wektora:
Odległość dwóch funkcji f i g definiujemy:
Przestrzeń nazywamy zupełną, gdy każdy ciąg pewnych funkcji ma granicę w tej omawianej przestrzeni, w której określamy daną funkcję.
Iloczyn operatorowy Iloczynem dwóch operatorów nazywamy operację, której najpierw operator B działa na funkcję w, a potem w ten sposób otrzymanego obiektu wsadzamy do działania operatora A, co ten wynik zapisujmy:
Jeśli n-ta potęga operatora A działa na funkcję w, wtedy jego działanie jest w postaci:
Funkcja, w której argumentem jest pewien operator Załóżmy, że mamy pewną funkcję, w której argumentem nie jest pewna liczba, tylko pewnego rodzaju operator. Przykładem takiej funkcji, w której występuje pewien operator:
Ponieważ jest to funkcja gładka, możemy rozpatrzyć szereg Taylora
Zbieżność szeregu nie jest automatyczna, aby był szeregiem zbieżnym należy określić normę naszego operatora należy napisać:
Funkcję możemy liczyć wedle sposobu poniżej, tak się to dzieje, gdy dokonamy rozwinięcia funkcji f(x)=(1-x)-1 w szereg Taylora i do tego operatora wstawiamy operator , zatem na podstawie tychże rozważań możemy powiedzieć:
A eksponens pewnego operatora liczymy podobnie jak w przykładzie , ale tym razem mamy do czynienia z funkcją, której jest eksonens, której to naszą funkcję eax rozkładamy w szereg Tayllora, a później do niego podstawiamy operator , co możemy pisać:
Wprowadzenie do teorii komutacji i antykomutacji dwóch operatorów Ogólnie dwa operatory nie są przemiennymi operatorami, tzn. nie zachodzi w ogólności działanie , zatem wprowadźmy definicję komutatora, w których dla dwóch operatorów nazywamy definicję:
Dla przykładu policzmy komutator określony dla dwóch operatorów, tzn. operatora mnożenia przez liczbę i operatora różniczkowania, którego obliczenia przeprowadzimy poniżej:
Naszym następnym krokiem jest udowodnienie twierdzenia, której przestawienie jest wedle poniższego wzoru:
Dowód tożsamości przestawimy wedle toku obliczeń poniżej, z którego to udowodnimy, że wychodząc z prawej strony obliczeń wspomnianego wzoru przechodzimy do jego lewej strony:
Definicja operatora sprzężonego Operatorem sprzężonym do operatora nazywamy taki operator, którego definicja jest przestawiana przy pomocy pewnych wektorów u i v, w takim razie:
Następnym krokiem bardzo znanym fizyce, gdy operator jest pewną macierzą, a u i v są pewnego rodzaju wektorami pionowymi, jest:
Z obliczeń przeprowadzonych w punkcie możemy napisać wniosek:
Iloczyn operatora i pewnego parametru, a tego sprzężenie Wykorzystując definicję operatora sprzężonego możemy obliczyć wyrażenie dwoma różnymi sposobami, by potem można by je przyrównać łatwo:
Możemy przyrównać oba powyższe wzory do siebie, bo one oznaczają to samo, stąd wniosek:
Definicja operatora hermitowskiego, czyli operatora samo-sprzężonego Operatorem samosprzężonym do operatora nazywamy taki operator, który jest równy samemu opisywanemu operatorowi:
Gdy dany operatorem jest zwykłą macierzą, to warunek piszemy:
Definicja operatora odwrotnego Definicją operatora odwrotnego do operatora nazywamy taki operator spełniający warunek:
Jeśli operator jest zwykłą macierzą, to operator odwrotny tegoż operatora (tutaj macierzy) nazywamy macierzą odwrotną znaną z klasycznego kursu algebry.
Definicja operatora unitarnego Operatorem unitarnym nazywamy takim operatorem, który po prowadzeniu do iloczynu skalarnego nie zmienia długości norm, wtedy jego definicja jest:
Jeśli wykorzystamy definicję operatora sprzężonego unitarnego określona wedle wzoru , wtedy wzór możemy zapisać:
Ze wzoru i wynika, że operator sprzężony od jest równy operatorowi odwrotnemu, co przestawiamy:
Elementy macierzowe operatora Załóżmy, że mamy bazę ortogonalną zdefiniowanej wedle określenia ei, w takim przypadku elementami macierzowymi operatora w naszej bazie nazywamy elementy:
Transformacją wektorów bazy z jednego układu współrzędnych do drugiego przy określeniu, przy definicji operatora , określamy jako:
A dowód unitarności operatora przeprowadzamy w sposób :
Na podstawie obliczeń przeprowadzonych w punkcie możemy napisać, że operator sprzężony, który mówi coś o przejściu z jednego układu do drugiego jest równy operatorowi odwrotnemu do , co zapisujemy:
Określmy elementy macierzowe operatora w nowej bazie względem elementów tego samego operatora w starej bazie:
Na podstawie przeprowadzonych obliczeń w punkcie możemy powiedzieć, że transformacja operatora z jednego układu współrzędnych do drugiego i po jego odwróceniu, określamy:
Definicja śladu operatora Śladem operatora nazywamy taką liczbą, która jest sumą jego elementów diagonalnych elementów macierzowych operatora:
Wykażemy, że ślad operatora jest niezmienny od wyboru bazy, w której liczymy elementy macierzowe naszego operatora, możemy to stwierdzenie udowodnić:
Równanie własne, wektory i wartości własne operatora Równaniem własnym operatora przy oznaczeniach dla wartości własnych λ i wektorów własnych u nazywamy obiekt:
Operatory hermitowskie w zagadnieniu własnym Wartości własne operatora hermitowskiego mając wartości własne rzeczywiste, co możemy udowodnić pisząc dowód tej własności wedle sposobu:
Wedle dowodu przeprowadzone w punkcie udowodniliśmy tezę naszego twierdzenia. Wektory własne są do siebie ortogonalne równania własnego dla operatora , wtedy napiszmy dwa równania własne dla różnych wartości własnych naszego tutaj rozważanego operatora.
Równanie mnożymy przez lewostronnie, a zaś równanie mnożymy przez prawostronnie, w takim razie te operacje zapisujemy:
Ponieważ operator jest operatorem hermitowskim, i korzystając własności możemy powiedzieć, że lewe strony równań i są sobie równe, wtedy możemy odejmując oba te równania od siebie:
Dla różnych wartości własnych równania własnego możemy powiedzieć:
Warunek wskazuje, że wektory własne równania są do siebie ortogonalne.