W jęzku japońskim, w przeciwieństwie do wielu zachodnich języków, istnieje tendencja do opuszczania zaimków. Wielu początkujących studentów tego języka używa dużej ilości zaimków, podczas gdy Japończycy właściwie ograniczają ich wykorzystanie.

Podobnie jak w wielu innych językach, tak i w japońskim istnieją podstawowe typy zaimków, włączając w to pierwszą, drugą i trzecią osobę liczby pojedynczej i mnogiej. Poniżej znajduje się tabela typowych zaimków i ich polskie odpowiedniki:

Podstawowe zaimki osobowe

Osoba Liczba poj. (polski) Liczba poj. (japoński) Liczba mnoga (polski) Liczba mnoga (japoński)Pierwsza osobaJa, mój, moja, mnie私 watashi(watakushi), 僕 boku, 俺 oreMy, nasz私達 watashi-tachi(watakushi-domo) 僕達 boku-tachi, 俺達 ore-tachiDruga osobaTyあなた anata, お前 omae, 君 kimiWyあなたら anata-ra, お前ら omae-ra, お前達 omae-tachi, 君達 kimi-tachi Trzecia osobaOn彼 kare Oni, ich 彼ら kare-raOna彼女 kanojoOnoそれ sore, あれ areそれら sore-ra

Zaimków osobowych używa się podobnie jak normalnych rzeczowników i tak samo się je odmienia. Dobrym ćwiczeniem będzie tworzenie zdań bez dodatkowych zaimków.

Dodatkowe zaimki osobowe

Istnieje kilka zwrotów na określenie pierwszej i drugiej osoby: ('Za względu na to, że określenia わたし watashi oraz あなた anata są przeważnie neutralne, zaleca się ich stosowanie początkującym studentom japońskiego)

Zaimki pierwszej osoby

Liczba pojedyncza Kanji Kana Romaji Opis私わたくしwatakushiBardzo oficjalnie私わたしwatashiNeutralnie儂わしwashiUżywany głównie przez starszych mężczyzn私あたしatashiUżywany głównie przez kobiety, wariant watashi我われwareOkazanie szacunku, zazwyczaj mężczyźni (rzadko używane)僕ぼくbokuGłównie używane przez młodych mężczyzn, chłopaków (zwyczajowo) *俺おれoreużywane przez mężczyzn, brzmi zuchwale i samochwalczo拙者せっしゃsesshaPrzestarzale, mężczyźni

* Czasami kobiety również używają tej formy w wierszach czy piosenkach, ale rzadko w innych sytuacjach.

Liczba mnoga Kanji Kana Romaji Opis私共わたくしどもwatakushi-domoBardzo oficjalnie, my.私等わたし-らwatashi-raOficjalnie, my.私たちわたし-たちwatashi-tachiZwyczajowa forma, my.我等われ-らware-raZ szacunkiem, zazwyczaj mężczyźni.我々われわれwarewareZ szacunkiem, zazwyczaj mężczyźni. Często słychać w przemowach. W niektórych kontekstach może przyjmować odcień nacjonalistyczny.僕等ぼくらboku-raMy, podobnie jak w przypadku 僕 boku powyżej.僕たちぼくたちboku-tachiMy, podobnie jak w przypadku 僕 boku powyżej.俺たちおれたちore-tachiMy, zuchwale/samochwalczo, mężczyźni.俺等おいら lub おれらoira, oreraMy, zuchwale/samochwalczo, mężczyźni.

Zaimki drugiej osoby

Liczba pojedyncza Kanji Kana Romaji Opis貴方あなたanataBrzmi trochę poufale, ale jest formą najbardziej neutralną. Używany, kiedy rozmówca nie jest pewien pozycji w hierarchi społecznej słuchającego, stąd najbezpieczniejsze w użyciu. Także używane przez żonę do męża.君きみkimiBliska rodzina i przyjaciele.貴様きさまkisamaBardzo obraźliwie: początkowo zwrot grzeczny, ale z czasem nastąpiło przewartościowanie słowa.貴方あんたantaBardzo poufale, wariant anata.お前おまえomaeKierowane do kogoś o niższym statusie. Także wykorzystywane przez przyjaciół, ale użyte nieprawidłowo, może brzmieć obraźliwie.手前てまえ lub てめえtemae, temeeBardzo obraźliwie z tych samych powodów jak w przypadku 貴様 kisama.

Liczba mnoga Kanji Kana Romaji Opis貴方等あなたらanata-raNieoficjalna wersja wy.貴方たちあなたたちanata-tachiZwyczajowo wy.貴方方あなたがたanata-gataOficjalnie, pochlebczo, wy.貴様等きさまらkisama-raTa sama obraźliwa wersja jak w przypadku 貴様 kisama.お前等おまえらomae-raTen sam wydźwięk jak w przypadku お前 omae.手前等てまえら lub てめえらtemae-ra, temee-raTa sama obraźliwa wersja jak w przypadku 手前 temae.

Zaimki wskazujące

W języku japońskim występują cztery grupy zaimków wskazujących: こ- (ko-), そ- (so-), あ- (a-), ど- (do-).

Grupa こ - (これ kore - "to") (この kono - "ten") - wskazują na przedmioty znajdujące się w pobliżu mówiącego. Grupa そ - (それ sore - "tamto") (その sono - "tamten") - wskazują na przedmioty znajdujące się w pobliżu słuchającego rozmówcy. Grupa あ - (あれ are - "tamto") (あの ano - "tamten") - wskazują na przedmioty odległe zarówno od mówiącego jak i słuchającego. Grupa ど - (どれ dore - który) (どの dono'' - "który") - zaimki pytajne.

Dla wskazania obiektów znajdujących się blisko mówiącego używa się zaimka これ. W przypadku słuchającego używa się それ. Jeżeli obiekt jest odległy zarówno dla mówiącego jak i słuchającego używa się zaimka あれ. Pytanie o przedmiot zawiera słowo どれ.

「なにこれ?」 - Co to [jest]? 「りんごはどれ?」 - Które to jabłko? (w rozumieniu które z tych rzeczy (owoców) to jabłko)

「あのねこはわかいです。」 - Tamten (daleko) kot jest młody.

Istnieją także zaimki określające położenie, miejsce: ここ, そこ, あそこ, どこ.

「ここはひみつです。」 - To miejsce jest tajemnicą.

Jest również wiele słów tworzonych z niektórymi z prefiksów podanych grup. Dla przykładu こいつ oznacza "ta osoba" a どう to "w jaki sposób (jak)?".

Zaimki wskazujące forma Tutaj (ko) Tam (so) Tam (daleko) (a) Pytanie (do)przedmioty, osobyこれ toそれ tamtoあれ tamto (daleko)どれ który (-a, -e)przedmioty, osobyこの ten __その tamten __あの tamten (daleko) __どの który __miejsce, położenieここ tutajそこ tamあそこ tam (daleko)どこ gdziekierunekこちら tędyそちら tamtędyあちら tamtą (odległą) drogąどちら którędyosobyこいつ ta osobaそいつ tamta osobaあいつ tamta (odległa) osobaどいつ która osobaRodzaj (czegoś)こんな ten rodzajそんな tamten rodzajあんな tamten rodzaj (po za zasięgiem obu rozmówców) どんな jaki rodzajsposóbこう w ten sposóbそう w tamten sposóbああ w tamten sposób (po za zasięgiem obu rozmówców)どう w jaki sposób