Sumienie i odpowiedzialność za własne decyzje Wprowadzenie Każdego dnia podejmujesz wiele decyzji: co powiedzieć koledze, czy pomóc rodzicom, jak zachować się w klasie. Niektóre decyzje są małe, inne bardzo ważne. Za każdą z nich ponosimy odpowiedzialność. W podejmowaniu decyzji pomaga nam sumienie.

Co to jest sumienie Sumienie to taki wewnętrzny głos, który podpowiada, co jest dobre, a co złe.

Kiedy robisz coś dobrego, na przykład pomagasz młodszemu rodzeństwu, możesz czuć spokój i radość. To znak, że twoje sumienie jest zadowolone.

Kiedy zrobisz coś złego, na przykład skłamiesz albo wyśmiejesz kolegę, możesz czuć smutek, wstyd albo niepokój. To twoje sumienie daje ci znać, że coś jest nie w porządku.

Sumienie kształtuje się od dziecka. Pomagają w tym: rodzice i rodzina, nauczyciele, zasady panujące w domu i w szkole, twoje własne doświadczenia.

Dlaczego jesteśmy odpowiedzialni za swoje decyzje Każda decyzja ma swoje skutki. Mogą one dotyczyć ciebie lub innych osób.

Przykłady: Jeśli ściągasz na sprawdzianie, możesz dostać lepszą ocenę, ale oszukujesz nauczyciela i kolegów. Uczysz się też, że oszustwo się opłaca, co jest bardzo niebezpieczne. Jeśli staniesz w obronie koleżanki, którą ktoś wyśmiewa, może być ci trudno, ale pomożesz jej poczuć się bezpieczniej.

Odpowiedzialność za własne decyzje oznacza, że: przyznajesz, że to ty coś zrobiłeś, liczysz się z konsekwencjami, starasz się naprawić wyrządzone szkody, wyciągasz wnioski na przyszłość.

Nie możesz zrzucać winy na innych: na kolegów, którzy namawiali, albo na zły humor. Ostateczną decyzję zawsze podejmujesz ty.

Jak podejmować dobre decyzje Zanim coś zrobisz, możesz zadać sobie kilka pytań: Czy to, co chcę zrobić, jest zgodne z zasadami w domu i w szkole? Czy zrobiłbym to, gdyby patrzyli na mnie rodzice lub nauczyciel? Jak poczuje się osoba, której to dotyczy? Jak ja się będę czuć po tej decyzji: spokojny czy zawstydzony?

W podejmowaniu decyzji pomaga: chwila spokojnego zastanowienia się, rozmowa z zaufaną osobą (rodzicem, opiekunem, nauczycielem), przypomnienie sobie, jakie wartości są dla ciebie ważne (uczciwość, szacunek, pomoc innym).

Im częściej starasz się wybierać dobro, tym silniejsze i mądrzejsze staje się twoje sumienie.

Gdy popełnisz błąd Każdy człowiek czasem podejmuje złą decyzję. Ważne jest to, co zrobisz potem.

Odpowiedzialne zachowanie to: przyznać się do błędu, przeprosić osobę, którą skrzywdziłeś, postarać się naprawić szkodę (na przykład pomóc, coś oddać, poprawić), zastanowić się, jak następnym razem zachować się lepiej.

Przyznanie się do winy wymaga odwagi, ale pokazuje, że dojrzewasz i szanujesz innych.

Podsumowanie Sumienie pomaga odróżniać dobro od zła. Odpowiedzialność za własne decyzje polega na tym, że: myślisz przed działaniem, bierzesz pod uwagę uczucia innych, przyjmujesz skutki tego, co zrobiłeś, uczysz się na błędach.

Dzięki temu stajesz się coraz bardziej dojrzałym i godnym zaufania człowiekiem.