Skaleczenia i otarcia – podstawowe zasady opatrywania uszkodzeń skóry Wprowadzenie Podczas zabawy, uprawiania sportu czy spaceru łatwo o drobne urazy skóry. Najczęstsze z nich to skaleczenia i otarcia. Zwykle nie są groźne, ale trzeba je odpowiednio oczyścić i opatrzyć, aby nie doszło do zakażenia.

Najważniejsze: zachowaj spokój i poproś o pomoc dorosłego.

Co to są skaleczenia i otarcia? Skaleczenie: powstaje, gdy coś ostrego przetnie skórę (np. nóż, szkło, blacha), jest to wąska ranka, z której może sączyć się krew.

Otarcie: powstaje, gdy skóra zostaje starta, np. przy upadku na chodnik, zwykle jest większą, płytką raną, często z piaskiem lub ziemią, może piec i lekko krwawić.

Małe skaleczenie – co robić krok po kroku Zachowaj spokój i zawołaj dorosłego. Jeśli możesz, umyj ręce wodą z mydłem. Oczyść ranę: przepłucz ją pod bieżącą, chłodną wodą, delikatnie usuń brud wokół rany (np. piasek) – nie dłub w samej ranie. Osusz skórę wokół rany czystą chusteczką lub gazą. Dorosły może zdezynfekować ranę specjalnym płynem odkażającym. Załóż opatrunek: na małe skaleczenie wystarczy plaster z opatrunkiem, na większe – jałowa gaza przyklejona plastrem.

Opatrunek trzeba zmieniać, gdy się zabrudzi lub zamoczy.

Co robić, gdy krew leci mocniej Usiądź lub połóż się, aby nie zemdleć. Dorosły powinien: przyłożyć do rany czystą gazę, chusteczkę lub bandaż, uciskać ranę ręką przez kilka minut (bez podglądania co chwilę). Jeśli to możliwe, zranioną rękę lub nogę unieść nieco do góry.

Jeśli mimo ucisku krew nadal mocno leci, rana jest duża lub głęboka, konieczna jest pomoc lekarza.

Otarcia skóry – jak postępować Zawołaj dorosłego. Dokładnie, ale ostrożnie przepłucz otarcie bieżącą wodą: usuń delikatnie piasek, ziemię i małe kamyczki z powierzchni, nie szoruj mocno, aby bardziej nie uszkodzić skóry. Dorosły może odkazić otarcie płynem do dezynfekcji. Na większe otarcia załóż jałową gazę i przymocuj ją plastrem lub bandażem. Mniejsze otarcia można zostawić odsłonięte, jeśli są czyste i nie brudzą się ubraniem.

Skóra pod otarciem z czasem zaschnie i utworzy się strup. To naturalna ochrona rany – nie wolno go zrywać.

Czego nie wolno robić przy skaleczeniach i otarciach Nie wolno: dotykać rany brudnymi rękami, przykładać do rany ziemi, liści, waty ani maści bez zgody dorosłego, dmuchać na ranę, samemu wyciągać z rany tkwiących głęboko kawałków szkła, drewna czy metalu, zrywać strupów, które tworzą się podczas gojenia.

Kiedy konieczny jest lekarz lub pomoc w szpitalu Poproś dorosłego, aby zawiózł cię do lekarza lub szpitala, gdy:

rana jest głęboka lub bardzo szeroka, krew nie przestaje lecieć, mimo silnego ucisku przez kilka minut, w ranie tkwi szkło, gwóźdź lub inny ostry przedmiot, skaleczenie powstało na bardzo brudnym przedmiocie (np. zardzewiałym gwoździu), doszło do ugryzienia przez zwierzę, po kilku dniach rana jest coraz bardziej czerwona, gorąca, bardzo boli lub pojawia się ropa albo gorączka.

W bardzo poważnych sytuacjach (dużo krwi, utrata przytomności, wypadek komunikacyjny) trzeba wezwać pogotowie ratunkowe pod numer 112 lub 999.

Zapamiętaj Zawsze najpierw zawołaj dorosłego. Ranę trzeba oczyścić, odkazić i przykryć czystym opatrunkiem. Nie dotykaj rany brudnymi rękami i nie używaj środków leczniczych bez zgody dorosłego. Głębokie, mocno krwawiące skaleczenia powinien obejrzeć lekarz.