Instytucja veta ustawodawczego i procedura jego ponownego rozpatrzenia Kluczowe pojęcia
Weto zawieszające – konstytucyjne prawo Prezydenta do odmowy podpisania ustawy i przekazania jej Sejmowi do ponownego rozpatrzenia. Większość 3/5 głosów – kwalifikowana większość niezbędna do odrzucenia sprzeciwu Prezydenta przez Sejm. Uzasadnienie weta – pisemne wyjaśnienie przyczyn, dla których Prezydent odmawia podpisania aktu prawnego. Kworum – minimalna liczba posłów (230) obecnych na sali podczas głosowania nad wetem.
Istota weta prezydenckiego (Art. 122 ust. 5) Prezydent RP ma 21 dni na podjęcie decyzji w sprawie uchwalonej ustawy. Zamiast złożenia podpisu, może on skorzystać z prawa weta i zwrócić ustawę do Sejmu. Weto musi zawierać uzasadnienie wskazujące na wady merytoryczne lub polityczne projektu. Prezydent nie może zakwestionować tylko wybranych fragmentów ustawy; jego sprzeciw dotyczy zawsze całego tekstu aktu prawnego. Wyjątkiem jest ustawa budżetowa, wobec której Prezydentowi nie przysługuje prawo weta.
Procedura ponownego rozpatrzenia ustawy przez Sejm Po wpłynięciu weta Marszałek Sejmu kieruje ustawę do ponownego rozpatrzenia. Sejm nie głosuje nad uzasadnieniem Prezydenta, lecz nad ponownym uchwaleniem ustawy w jej pierwotnym brzmieniu. Aby odrzucić weto i utrzymać ustawę, wymagana jest większość 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Jest to próg trudniejszy do osiągnięcia niż zwykła większość, co wzmacnia pozycję Prezydenta w procesie legislacyjnym.
Skutki głosowania nad wetem Jeżeli Sejm uzyska wymaganą większość 3/5 głosów, sprzeciw Prezydenta zostaje przełamany. W takiej sytuacji Prezydent ma obowiązek podpisać ustawę w ciągu 7 dni i zarządzić jej niezwłoczne ogłoszenie w Dzienniku Ustaw. Po odrzuceniu weta przez Sejm Prezydent nie może już skierować tej samej ustawy do Trybunału Konstytucyjnego. Jeśli jednak Sejm nie zbierze wymaganej liczby głosów, proces ustawodawczy zostaje zakończony, a ustawa ostatecznie upada.
Zapamiętaj Sejm może odrzucić weto Prezydenta większością 3/5 głosów, co zobowiązuje głowę państwa do podpisania ustawy w terminie 7 dni.