Internet, komunikatory i media społecznościowe to świetne narzędzia do kontaktu ze znajomymi, nauki i rozrywki. Niestety, przestrzeń cyfrowa ma też swoją ciemną stronę. Jednym z najpoważniejszych zagrożeń w sieci jest cyberbullying, czyli cyberprzemoc.

Z tego artykułu dowiesz się, jak rozpoznawać agresję w świecie wirtualnym, jak się przed nią bronić oraz dlaczego reagowanie na nią jest obowiązkiem każdego młodego obywatela.

Czym jest cyberbullying? Cyberbullying (cyberprzemoc) to celowe, powtarzające się działanie mające na celu skrzywdzenie, ośmieszenie, wystraszenie lub poniżenie drugiej osoby za pomocą narzędzi elektronicznych – smartfonów, komputerów czy tabletów.

Najczęstsze formy cyberprzemocy to:

Hejt i wyzywanie: Pisanie obraźliwych komentarzy, wiadomości lub postów na profilach społecznościowych. Ośmieszanie: Publikowanie przerobionych zdjęć, memów lub filmów, które mają skompromitować daną osobę. Upublicznianie tajemnic: Udostępnianie prywatnych wiadomości, sekretów lub zdjęć bez zgody autora. Podszywanie się: Zakładanie fałszywych kont na czyjeś nazwisko lub włamywanie się na profile w celu zniszczenia czyjejś reputacji. Wykluczanie: Celowe usuwanie kogoś z grup na komunikatorach (np. z grupy klasowej), ignorowanie i zmowa milczenia w sieci.

Dlaczego przemoc w sieci tak bardzo boli? Może się wydawać, że „słowa na ekranie” ranią mniej niż bicie czy wyzywanie na szkolnym korytarzu. Jest wręcz odwrotnie. Cyberprzemoc ma cechy, które czynią ją wyjątkowo groźną:

Brak schronienia: Tradycyjna przemoc kończy się po wyjściu ze szkoły. Przemoc w sieci trwa 24 godziny na dobę – prześladowca „wchodzi” ze smartfonem prosto do Twojego pokoju. Ogromny zasięg: Upokarzające zdjęcie lub komentarz mogą w kilka minut zobaczyć setki osób ze szkoły, a nawet z całego kraju. Pozorna anonimowość: Sprawcom wydaje się, że pisząc zza ekranu lub z fałszywego konta, są niewidzialni. To sprawia, że są bardziej bezwzględni. W rzeczywistości nikt w sieci nie jest w 100% anonimowy.

Złote zasady: Jak reagować, gdy ktoś Cię atakuje? Jeśli staniesz się ofiarą cyberbullyingu, pamiętaj, że to nie jest Twoja wina i nie musisz radzić sobie z tym sam. Zastosuj zasadę czterech kroków:

Nie odpowiadaj agresją na agresję: Sprawca często czeka na Twoją złość lub płacz. Kłótnia w komentarzach tylko nakręca spiralę hejtu. Zabezpiecz dowody: Zrób zrzuty ekranu (screeny) obraźliwych wiadomości, komentarzy czy postów. Będą one dowodem dla rodziców, szkoły lub policji. Zablokuj sprawcę: Użyj opcji „zablokuj” lub „zgłoś” na danej platformie (TikTok, Instagram, Discord itp.), aby odciąć agresora od możliwości kontaktu z Tobą. Powiedz o tym dorosłemu: Przełam wstyd. Powiedz rodzicom, wychowawcy, pedagogowi szkolnemu lub innej zaufanej osobie dorosłej.

Świadek to nie widz Większość sytuacji związanych z cyberprzemocą ma swoich świadków – osoby, które widzą obraźliwy komentarz lub dostają na grupie prześmiewczego mema. Jako młody obywatel masz wpływ na to, jak wygląda internet.

Nie lajkuj i nie podawaj dalej: Reagując śmiechem lub udostępniając hejterskie treści, stajesz się współsprawcą przemocy. Zgłaszaj: Korzystaj z narzędzi raportowania nienawiści w aplikacjach. Wspieraj ofiarę: Napisz prywatną wiadomość do atakowanej osoby: „Widziałem to, to słabe zachowanie z ich strony. Jestem z Tobą”. Takie proste słowa mają gigantyczną moc.

Gdzie szukać pomocy? Pamiętaj, że istnieją instytucje stworzone specjalnie po to, by pomagać dzieciom i młodzieży w trudnych sytuacjach:

Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży: 116 111 – bezpłatny, całodobowy i całkowicie anonimowy numer telefonu. Możesz tam zadzwonić lub napisać wiadomość na stronie 116111.pl, gdy czujesz rówieśniczą presję, smutek lub jesteś ofiarą przemocy. Zgłoszenia nielegalnych i groźnych treści: Strona dyzurnet.pl, gdzie można anonimowo zgłosić cyberprzemoc lub niebezpieczne materiały w sieci

Słowniczek pojęć Cyberbullying (cyberprzemoc) – prześladowanie, nękanie i wyśmiewanie innych osób przy użyciu technologii cyfrowych. Hejt – pełne nienawiści, obraźliwe działanie w internecie skierowane przeciwko konkretnej osobie lub grupie ludzi. Świadek przemocy – osoba, która wie o akcie agresji, ale bezpośrednio w nim nie uczestniczy; jej reakcja może zatrzymać lub nasilić problem.