na ()
, ,
przyimek (1.1) …opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność tak, że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem (1.2) …opisujący miejsce na (1.1) jakimś obiekcie, w kierunku którego odbywa się ruch (1.3) …opisujący moment w czasie (1.4) …opisujący miarę, zakres, stopień (1.5) …opisujący cel wykrzyknik (2.1) weź! (2.2) masz! (2.3) sylaba używana w melorecytacji i do nucenia melodii bez słów
(1.1-5, 2.1-3)
(1.1) Po jedzeniu mój kot chętnie wygrzewa się na piecu. (1.2) Idę na dworzec kupić bilety. (1.3) Pracować zaczynamy na sygnał, a całość ma być gotowa na piątek. (1.3) Umówiłem się z nią na dziewiątą. (1.4) Zawsze kiedy kasjer wolno liczy, robi się kolejka na kilka metrów. (1.5) Kawaler ruszył damie na pomoc. (2.3) Do mnie chodź! / Na, na, na, na, na! / Tam znajdziesz jeszcze ciepły kąt…Tekst piosenki „Na, na, na, na, na!”, sł. Marek Piekarczyk, z repertuaru TSA
(1.1) na + (1.2) na + (1.3) na + (1.4) na + (1.5) na +
(1.1) coś znajduje się na stole / podłodze / ulicy / … • na Mazowszu / Śląsku / Litwie / Łotwie / Słowacji / Węgrzech / Ukrainie / … • stanąć na podium (1.2) coś przemieszcza się na stół / podłogę / ulicę / … • na Mazowsze / Śląsk / Litwę / Łotwę / Słowację / Węgry / Ukrainę / … (1.5) na przykład • chłopiec na posyłki
(2.2) naści
(1.1-2) pod
pójść na swoje • wyjść na ludzi
(1.1-5) odziedziczone z , z , z , będącego wariantem , → w górę, wzwyż , , ,
(1.1-5) w języku staropolskim pełnił ważną funkcję, wchodząc w związek z przyrostkiem -d (nad), służył też stopniowaniu przymiotnika: na-, nad-, naj- (nawysze, nanadwysze, nadna(j)wysze)
afrykanerski: (1.1) aan albański: (1.1) në angielski: (1.1) on; (1.2) on, at; (1.3) by; (1.4) by; (2.3) nah arabski: (1.1) على (ʕála), فوق białoruski: (1.1) на; (1.2) на; (1.3) па; (1.4) у bułgarski: (1.1) на cerkiewnosłowiański: (1.1) на; (1.2) на chiński standardowy: (1.1) 上 (shàng); (1.2) 上 (shàng), 到 (dào); (1.5) 对 (duì) czeski: (1.1) na dolnołużycki: (1.1) na; (1.2) na duński: (1.1) på esperanto: (1.1) sur; (1.2) sur francuski: (1.1) sur; (1.2) en; (1.3) à hebrajski: (1.1) על (al) hindi: (1.1) पर (par) irlandzki: (1.1) ar jaćwieski: (1.1) an jidysz: (1.1) אויף (ojf) kaszubski: (1.1) na kornijski: (1.1) war; (1.2) war łaciński: (1.1) in niderlandzki: (1.1) op niemiecki: (1.1) auf norweski (bokmål): (1.1) på norweski (nynorsk): (1.1) på perski: (1.1) در (dar) romansz: (1.1) a, ad; (1.3) a, ad; (1.5) a, ad rosyjski: (1.1) на (na) rumuński: (1.1) pe slovio: (1.1) na (на) szwabski: (1.1) ãnn, ãhn, ouf, uff; (1.2) ouf, uff szwedzki: (1.1) på ukraiński: (1.1) на; (1.2) на; (1.3) на; (1.5) на wilamowski: (1.1) uf, u̇f włoski: (1.1) a, in, per, su, sopra; (1.3) a, su, per; (1.4) di, in, per; (1.5) a, in
na ()
czasownik (1.1) być (istnieć)
na ()
zaimek osobowy (1.1) my
na ()
wykrzyknik (1.1) nie przysłówek (2.1) nie
na ()
przyimek (1.1) na
(1.1)
(1.1) soba s pogledom na more → pokój z widokiem na morze
(1.1) na + (miejsce), na + (kierunek)
na ()
przyimek (1.1) na
(1.1) Vědci soudí, že na nynější mexický poloostrov Yucatán tehdy dopadl asteroid o průměru asi 15 kilometrů a že srážka uvolnila energii rovnající se miliardě atomových bomb, jako byla ta svržená na Hirošimu.z Internetu → Naukowcy sądzą, że na obecny meksykański półwysep Jukatan spadła wtedy asteroida o średnicy około 15 kilometrów i że zderzenie wyzwoliło energię odpowiadającą miliardowi bomb atomowych, takich jak ta zrzucona na Hiroszimę.
na ()
przyimek (1.1) na (określenie miejsca) (1.2) na (określenie celu)
(1.1-2)
(1.1) Kócka jo na kšywje. → Kot jest na dachu. (1.2) Wón jo měch na blido chyśił. → Rzucił worek na stół.
(1.1) na + (1.2) na +
na ()
przyimek (1.1) na wykrzyknik (2.1) weź zaimek osobowy (3.1) ona
(3.1) òna/na, ji/jé/ni, ji, jã/niã, nią, ni, òna/na; /ne
(1.1) Pòstawi misã na stół. → Postaw misę na stół. (2.1) Na! Biéj mie stądka! → Hej! Uciekaj mi stąd! (3.1) Zdrzë le jaczé na białka mô nielusé klatë. → Popatrz tylko, jakie ta kobieta ma brudne włosy.
(3.1) zobacz też: Aneks:Język kaszubski - zaimki
na ()
spójnik (1.1) i
na ()
przyimek (1.1) po, za
(1.1) na elkaar
na ()
wykrzyknik (1.1) no
na ja • na und?
na ()
przyimek (1.1) na
na ()
zaimek (1.1) używany po formach czasownikowych zakończonych głoską nosową – dopełnienie rodzaju żeńskiego przyimek (2.1) em + a
na ()
przysłówek (1.1) nie (zaprzeczenie czasownika)
na ()
spójnik (1.1) i
na () на
przyimek (1.1) na
na ()
przyimek (1.1) na (1.2) do
na ()
przyimek (1.1) w
na ()
przysłówek (1.1) ponadto
na ()
spójnik (1.1) i (1.2) a przyimek (2.1) z, wraz z
(1.1)
na ()
zaimek (1.1) …służący do łączenia rzeczowników z przymiotnikami (1.2) …służący do łączenia czasowników z przysłówkami (1.3) …służący do łączenia zdań (1.4) …służący do dołączania określników przysłówek (2.1) teraz (2.2) już
(1.1) Magandang umaga. → Dzień dobry. (1.2) Bigla siyang nagsalita. → On nagle przemówił. (2.1) Naintindihan ko na. → Teraz rozumiem. (2.2) Huli na. → Jest już późno.
(1.1-4) Kiedy na znajduje się po słowie kończącym się na samogłoskę, łączy się z nim, stając się przyrostkiem -ng. Czasem bywa też, że łączy się ze słowami kończącymi się na spółgłoskę , wówczas przybiera formę -g.
na ()
spójnik (1.1) i
na ()
wykrzyknik (1.1) no
(1.1) Na, gyerünk! → No chodźmy!
na ()
nȧ
partykuła (1.1) nie
(1.1)
(1.1) ny
(1.1) ju