niżeli ()
spójnik (1.1) …wprowadzający człon porównania, uwydatniający, że cecha lub stan w zdaniu nadrzędnym występuje w większym stopniu; niż, aniżeli, od (1.2) …uwydatniający stosunek przeciwstawny, wprowadzający treść odrzucaną, pomijaną lub uznaną za mniej pożądaną na rzecz elementu nadrzędnego; a nie, zamiast (1.3) …wprowadzający zdanie podrzędne określające czynność późniejszą w stosunku do zdarzenia głównego lub wyznaczający kres jego trwania; zanim, nim
(1)
(1.1) Krawiec Kujawski miał przy sobie więcej gotówki, niżeli sędzia widział w ciągu całego roku… (1.1) Minuta kontemplacji więcej tu zdziałać może niżeli tysiąc — co mówię — milion prac „naukowych”! (1.1) Zaprawdę powiadam wam: Nie powstał z tych, którzy się z niewiast rodzą, większy nad Jana Chrzciciela; ale który jest najmniejszym w królestwie niebieskiem, większy jest, niżeli on. (1.2) Wolałabym prostą szlachciankę, co by mi poczciwie kądziel przędła, a uczyniła go szczęśliwym i spokojnym, niżeli te niemieckie czupiradła… (1.2) Niech raczej zgłuchnie ten gwar giełdowy // I te rozprawy ekonomiczne — // Niżeli pacierz nasz Chrystusowy // I nasze swojskie śpiewy uliczne. (1.3) Należało pośpiesznie strzelać, ażeby pierwej pozbawić go sił, niżeli on, srożąc się, usypie sobie stos ziemi… (1.3) Albowiem niżeli będzie umiało to dziecię wołać: Ojcze mój i matko moja, lud króla Assyryjskiego pobierze bogactwa Damaszku…
(1.1) niż, aniżeli, niźli, od, niżeliby, niżby, aniżeliby, niźliby (1.2) a nie, zamiast (1.3) zanim, nim