tętnić ()

czasownik nieprzechodni niedokonany ( zatętnić) (1.1) wydawać głuchy, miarowy odgłos wskutek uderzania o twarde podłoże (1.2) drżąc od miarowych uderzeń, rezonować stłumionym dźwiękiem (1.3) o krwi: płynąć z wyczuwalnym, rytmicznym naporem na ściany naczyń krwionośnych (1.4) o bólu: nasilać się i słabnąć w stałym rytmie (1.5) odznaczać się dużym natężeniem ruchu, gwaru lub ogólną żywiołowością czasownik nieprzechodni niedokonany ( brak) (2.1) o wietrze: ulegać szybkim wahaniom prędkości oraz kierunku czasownik nieprzechodni niedokonany ( zatętnieć, tętnąć) (3.1) uderzać z dudnieniem w jakąś powierzchnię

(1-3)

(1.1) Na korytarzu ożywienie, tętnią kroki, podniecony szept Magistra. (1.1) Tłoki parowozu tętniły coraz szybciej. Europa znów nie była bezpiecznym miejscem. (1.1) Gromem tętnią po błoni rumaków kopyta, // Jękiem piekieł ich trąba wojownicza zgrzyta… (1.2) Ziemia tętni kopytami, chrzęści gąsienicami czołgów, gnie się pod ciosami bomb. (1.2) Ogień niemieckiej artylerii przesunął się bliżej nas. Pole przed lasem tętniło coraz potężniej ciężkimi seriami eksplozji. (1.2) W lasach leżały zaspy, zmarznięte drogi tętniły pod kopytami koni, dnie były suche, zachody słońca czerwone, a noce gwiaździste i mroźne. (1.3) Poczułem przyśpieszone bicie serca, krew tętniła mi w skroniach. (1.3) Regina czuje, jak pod zwiotczałą skórą, w fioletowych żyłach na wierzchu jej dłoni tętni krew; wkłada beżowe rękawiczki, żeby krew ukryć, ma do krwi pretensje, że tak uporczywie daje znać o sobie… (1.3) W skroniach mocno tętniła krew. Wszystkie mięśnie przenikała fala odczucia bliskości jej ciała. (1.4) Ocknął się w zupełnych niemal ciemnościach, z gardłem suchym jak wiór i językiem jak kołek. Głowa tętniła bólem, obejmującym skronie, oczy, zęby nawet. (1.4) Ból przenikał całe ciało. Tętnił w głowie, spełzał w dół po kręgosłupie, ciągnął po plecach, usadowił się nawet w ustach, świdrując miejsca po wybitych zębach. (1.4) Doszedł ledwie do połowy, a już dyszał ze zmęczenia. [...] jego przedramiona były coraz słabsze, przy każdym ruchu tętniły głuchym, mdlącym bólem. (1.5) Rynek tętni życiem: po lśniącym w słońcu bruku przetacza się kolorowy tłum, dzieci usiłują wykąpać się w fontannie, grajkowie uliczni zarabiają na życie… (1.5) Miasto tętni życiem, ludzie wychodzą z domów, żeby się zabawić, odprężyć albo napić piwa po ciężkim dniu. (1.5) Do tętniącej gwarem, niczym olimpijski stadion, posiadłości Bezetznego podjeżdżał autokar… (3.1) Zęby ścisnął, pięściami o pierś szeroką tętnić począł, aż echo, jak z podziemia, z niej wychodziło. (3.1) Wre robota, pięćdziesiąt nożów w stoły tętni, zwijają się kuchciki czarne jak szatany…

(1.1) kroki / kopyta / koła tętnią (1.2) ziemia / pole / schody tętnią (1.3) krew / serce tętni • tętnić w żyłach / skroniach / uszach (1.4) tętniący ból • głowa tętni (bólem) (1.5) tętnić życiem / gwarem / pracą / energią • ulica / miasto / rynek tętni

(1.1) stukać, dudnić, bębnić, walić, kłapać, stukotać, tarabanić, tłuc się, tupać (1.2) dudnić, drżeć, huczeć, rezonować (1.3) pulsować, bić, kołatać, krążyć, cyrkulować, pukać (1.4) pulsować (1.5) pulsować, wrzeć, kipieć

(1.1) uderzać, brzmieć

tętent , tętniak , tętnica , tętnienie , tętno tętnać, tętnąć, tętnieć, zatętnić tętniczy

→ wydawać silny, przedłużający się odgłos, dudnić, huczeć, od dźwiękonaśladowczego → grzmieć poświadczone od 1420 r. , → dudnić, → huczeć, grzmieć ,

tętnieć, tętnąć