Rozwój idei Wielka Reforma jest produktem modernizmu, który zastępował u schyłku XIX wieku paradygmat realistyczny. Zrywała z tradycyjną włoską sceną pudełkową, dominacją słowa i dążeniem do odtwarzania autentycznego świata. Wyrastając z założeń teoretycznych, stała się nowym paradygmatem zarówno dla twórców, jak i badaczy teatruMarta Karasińska, Wielką Reformę Teatru między bajki włożyć? w: Przestrzenie teorii 10/2008, s. 39–42..
Rozważaniom fali odnowy patronowali dwaj teoretycy: Adolphe Appia i Edward Craig, którzy postulowali docenienie roli samej inscenizacji. Całość spektaklu miała być poddana woli wszechstronnego „artysty teatru”, realizującego swoją wizję. Sztuka teatralna powinna uniezależnić się rzeczywistości (odejście od realizmu, autoteliczność). Akcja sceniczna stawała się mniej istotna niż ruch ciał i przedmiotów w przestrzeni, wzorem sztuk plastycznych doceniono rolę oświetlenia wydobywającego kolory. Będące w ruchu ciało aktora miało wyznaczać czas i przestrzeń teatralną. Teatr przestał być opowiadaniem historii, stawał się strukturąMarta Karasińska, Wielką Reformę Teatru między bajki włożyć?