Późniejsze prace rozwijały bardziej złożone modele, uwzględniające bardziej szczegółowe ograniczenia polityczne i zjawiska ekonomiczne, takie jak efekt substytucyjny, unikanie opodatkowania, koszty administracyjne. Dodatkowe zakłócenia: migracje i handel międzynarodowy, czy efekty zewnętrzne. Dla ułatwienia analizy, te szczegółowe koszty i zyski są często wyrażane zbiorczo jako krańcowa użyteczność społeczna pieniądza w rękach podatnika lub rządu.

W potocznym odbiorze dziedzina optymalnego opodatkowania może być kojarzona z tzw. krzywą Laffera z lat 70.; nie odpowiada ona jednak żadnemu dokładnemu modelowi, i wyraża jedynie – w ocenie np. Samuelsona, Nordhausa czy Peacocka – banalną i nieprecyzyjną obserwację.

Podatek od dochodu osób fizycznych Opublikowana w 1971 praca Mirrleesa i Diamonda zainicjowała nurt badań nad optymalnym kształtem podatku od dochodów z pracy (w Polsce tzw. podatek dochodowy od osób fizycznych, PIT). Zależnie od oszacowania sytuacji wyjściowej i przyjętych założeń, uzyskano tu wiele mieszanych rezultatów. Podatki i transfery dochodowe są jednocześnie głównym współczesnym narzędziem redystrybucji, i bezpośrednio zniekształcają strukturę zachęt do pracy. W ocenie Mankiwa, bliski rozwiązaniu optymalnemu jest podatek liniowy z dywidendą (odpowiadający dla niskich dochodów podatkowi negatywnemu).