Opis działania Metoda krystalizacji in situ polega na wprowadzeniu substancji (w stanie ciekłym lub gazowym) lub mieszaniny substancji do cienkościennej kapilary oraz zatopienie jej. Kapilara ta umieszczana jest na główce goniometrycznej w dyfraktometrze monokrystalicznym w strumieniu azotu o odpowiedniej temperaturze (z reguły poniżej temperatury topnienia próbki umieszczonej w kapilarze) regulowanej poprzez kontroler przystawki niskotemperaturowej. Pod wpływem nagłej zmiany temperatury dochodzi do przechłodzenia cieczy, jej zeszklenia lub powstania wielu małych krystalitów wypełniających kapilarę - fazy polikrystalicznej. Tak otrzymane ciało stałe jest strefowo topione przez laser IR, który zapewnia precyzyjne, lokalne podgrzanie próbki. Zmiana położenia strefy topnienia, bądź jej zmniejszanie (powodowane odpowiednią zmianą położenia wiązki lasera względem kapilary lub mocą wiązki) powoduje kontrolowaną krystalizację na granicy strefy topnienia. Otrzymanie kryształów jest z reguły czasochłonne. Może trwać od kilku minut do kilku dniW Polsce krystalizacja in situ jest możliwa w Wydziałowym Laboratorium Zaawansowanej Inżynierii Kryształów im. Jana Czochralskiego, Wydział Chemii Uniwersytetu Warszawskiego..