Na uwagę zasługuje fakt, że posługująca się nimi grupa ludności jest bliższa austronezyjskim ludom regionu aniżeli ludom papuaskim, zarówno pod względem kultury, jak i cech fizycznych; ponadto dorobek kulturowy łączy tubylców z cywilizacją islamu i społeczeństwami zachodniej Indonezji. Można przypuszczać, że zakorzeniły się na Molukach w wyniku migracji z Nowej Gwinei, być może wyprzedzając napływ języków austronezyjskich, po czym doszło do wymieszania ludności papuaskiej z grupami pochodzenia azjatyckiego. Jak zaznacza R. Blust (2013), północne Moluki charakteryzują się złożoną historią osadnictwa i kontaktów polityczno-ekonomicznych.
Są jednymi z najwcześniej opisanych języków papuaskich. W 1865 roku holenderscy misjonarze związani z Utrechtsche Zendingsvereeniging rozpoczęli badania językoznawcze na Halmaherze. Owocem prac dokumentacyjnych stał się szereg słowników, opisów gramatyki i zbiorów baśni ludowych. Do poświęcenia uwagi tym językom skłoniła badaczy (misjonarzy i językoznawców) ich wyraźna odmienność od pozostałych języków regionu, a zarazem regularny charakter zależności dźwiękowych między nimi. W pobliżu, wzdłuż południowo-wschodniego wybrzeża Halmahery oraz na niektórych mniejszych wyspach, występują zupełnie odrębne języki południowohalmaherskie (pochodzenia austronezyjskiego).