Starsze nazwy tej rodziny języków – z okresu holenderskiego – to Ternataansch-Halmaherasche taalgroep (grupa ternateńsko-halmaherska) i Ternataansche taalgroep (grupa ternateńska). do całej tej rodziny odnosi nazwę Halmahera-West Makian. Od końcowych dekad XX wieku badania nad językami Moluków, w tym językami północnohalmaherskimi, były prowadzone pod auspicjami Universitas Pattimura, Summer Institute of Linguistics i Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa.
Najbardziej znanym językiem północnohalmaherskim jest język ternate, o historycznie ugruntowanym znaczeniu jako lokalna lingua franca. Do pocz. XX w. służył jako środek kontaktów handlowych i międzyetnicznych, był językiem oficjalnym i administracyjnym; tym samym rozprzestrzenił się poza niewielką społeczność wyspy Ternate. Języki ternate i tidore, używane na wyspach o tych samych nazwach, były językami miejscowych sułtanatów – Ternate i Tidore – znanych ze swojego udziału w handlu korzennym. Ponadto oba te języki wykształciły rdzenne (przedeuropejskie) tradycje literackie na bazie pisma arabskiego, jako jedyne spośród języków papuaskich. Rozwój piśmiennictwa w pozostałych językach północnohalmaherskich nastąpił dopiero wskutek działalności misjonarzy. Pisane formy tych języków (na bazie alfabetu łacińskiego) nie są jednak dobrze rozpowszechnione.