Dziś rolę lingua franca przejął lokalny język malajski. We wczesnej literaturze najdokładniej omówiono języki tobelo, galela i tabaru.

Ze względu na swoje położenie geograficzne wykazują wpływy języków austronezyjskich, choć oparły się niektórym zmianom typologicznym, które zaszły w pozostałych grupach języków zachodniopapuaskich, występujących na półwyspie Ptasia Głowa. Pod wpływem kontaktu języki geograficznie centralno-zachodnie (np. tidore) przejęły wiele obcych elementów gramatyki, inne zaś są na tyle konserwatywne, że w większym stopniu zachowują specyfikę gramatyczną tej rodziny (np. tobelo). Doszło też do wczesnego zapożyczenia dużego zasobu leksyki austronezyjskiej, obejmującej także słownictwo podstawowe. Z perspektywy historycznej oddziaływanie miało charakter dwukierunkowy, gdyż języki północnohalmaherskie nie tylko przejmowały składniki austronezyjskie, lecz same również stały się źródłem słownictwa dla innych języków, co było związane ze wzrostem znaczenia sułtanatów Ternate i Tidore. Zapożyczenia leksykalne z języka ternate-tidore przedostały się do bliskich geograficznie języków austronezyjskich, m.in. języka taba i języków południowej Halmahery (np. sawai). Wpływom północnohalmaherskim uległy także języki Moluków centralnych, języki wyspy Sulawesi i okolic (m.in.