O edukację młodego Jana początkowo dbała matka, następnie od 1585 do 1588 przebywał na dworze elektorów saskich, a wkrótce potem wyjechał w podróż po Europie (Grand Tour), m.in. odwiedził Italię i spędził pewien czas na dworze cesarskim w Wiedniu. W 1587 porozumiał się ze starszym bratem, zgadzając się by ten sprawował faktycznie rządy w księstwie, dopóki Jan nie osiągnie wieku 20 lat. Umowa obejmowała stałe uposażenie pieniężne w wysokości 6 tys. guldenów rocznie, a w czasie pobytu za granicą – 10 tys. guldenów rocznie. W 1590 umowa została przedłużona o kolejne 6 lat. Jednak gdy w 1593 Jan ożenił się, umowę zmieniono: nadal to Fryderyk Wilhelm rządził księstwem, ale Jan otrzymał w zarząd jego część z Altenburgiem, w którym osiadł. Gdy w 1598 kontrakt wygasł, Jan zaczął starać się o faktyczny podział księstwa. Po długich rozmowach zaplanowano zawarcie umowy w tej sprawie na 1 lipca 1602, ale przed tą datą Fryderyk Wilhelm zachorował i 7 lipca zmarł.