W czasie wojny, w kraju pozostawała jego druga żona, Maria z Krupów i trójka dzieci, z których córka Krystyna zmarła, a syn Kazimierz ps. Leonidas (żołnierz oddziału AK Błyskawica) zginął pod Pieczonogami. W 1946 Teodor Ludyga dobrowolnie powrócił do Polski i został początkowo kierownikiem Składu Żelaza w Chorzowie, później w ramach rekompensaty za utracone mienie, otrzymał gospodarstwo rolne w Kłodnicy. Po powrocie wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej i wygłaszał w radiu audycje propagandowe oraz pisał artykuły w Trybunie Robotniczej, skierowane do Polaków pozostających poza granicami kraju. Doprowadziło to do próby zamachu na jego życie. Z niejasnych przyczyn został usunięty z PPR w 1947.

W 1948 został aresztowany pod zarzutem przyjmowania łapówek, finalnie jednak został zwolniony za kaucją. Od 1949 zaczął ukrywać się planując wspólnie z żoną ucieczkę z Polski. UB udało się, poprzez informatorów umieszczonych w otoczeniu jego żony, natrafić na jego ślad i doprowadzić do aresztowania w październiku tego samego roku, pod zarzutem współpracy z wywiadem angielskim. Według materiałów zebranych w śledztwie, Ludyga nawiązał kontakt z łącznikiem z ambasady angielskiej już w 1946. Śledztwo toczyło się także w sprawie przyjmowania przez niego łapówek w czasie pracy w Składzie Żelaza.