Powojenna kinematografia Czechosłowacji z perspektywy Czechów (1945–1989) Po II wojnie światowej, 11 sierpnia 1945, przemysł filmowy został znacjonalizowany dekretem prezydenta Edwarda Benesza. Wątki antyhitlerowskie pojawiły się w takich filmach, jak Tchórz (1947) Bořivoja Zemana oraz farsie wojennej Nikt nic nie wie (1947) Josefa Macha. W 1948, gdy komuniści przejęli władzę w Czechosłowacji po przewrocie lutowym, w kinematografii czeskiej zapanowała doktryna socrealizmu. Głównym apologetą nowej doktryny stał się Otakar Vávra, którego film Krakatit (1948) stanowił ostrzeżenie przed bronią atomową, natomiast Powrót (1952) sankcjonował powojenne wypędzenie Niemców z czeskich Sudet. W latach 1954–1956 Vávra nakręcił trylogię husycką Sobór w Konstancji (1954) – Jan Žižka (1955) – Przeciwko wszystkim (1956), która snuła analogie pomiędzy ruchem husyckim a socjalistycznym.

upright=0.9|thumb|Jiří Menzel, jeden z liderów czechosłowackiej nowej fali. Początek lat 60. XX wieku zwiastował liberalizację produkcji filmowej w Czechosłowacji, spotęgowaną przez dojście do głosu pierwszych absolwentów czeskiej uczelni FAMU.