W wieku rozwojowym masturbacja należy do podstawowych i pojawiających się jako pierwsze sposobów ekspresji seksualnej, chociaż występuje powszechnie także w innych grupach wiekowych (wedle polskiego podręcznika 50–60% kobiet, 90–94% mężczyzn, wedle badań amerykańskich 73,8% mężczyzn i 48,1% kobiet). Zalicza się ją do aktywności pozagenitalnych, służących przygotowaniu dziecka do przyszłych aktywności genitalnych. Maria Beisert podaje za Lwem-Starowiczem, że w wieku przedszkolnym występuje u około 40% dzieci, chociaż różne badania podają wyniki od kilku-kilkunastu do 85%.
Masturbacja polega na stymulowaniu zewnętrznych narządów płciowych przez osobę, do której rzeczone narządy należą. W najwcześniejszym okresie rozwoju rozpoznanie jej może przedstawiać pewną trudność. W jej trakcie obserwuje się pochrząkiwanie, pocenie się, kołysanie, postawy dystoniczne niemowlęcia. Zdarza się, że lekarz myli się, diagnozując bóle brzucha, kolki czy nawet napady padaczkowe. Jednakże przed okresem przedszkolnym aktywność seksualna nie jest zwykle silnie wyrażona. W różnicowaniu należy brać pod uwagę niewłaściwy, uwierający ubiór, zapalenie układu moczowego, obecność pasożytów przewodu pokarmowego.