W każdym z nich rozwinął się z czasem główny ośrodek – gród, który później często stawał się stolicą regionu i jego głównym miastemMarek Koter, Historyczno-geograficzne podstawy oraz proces kształtowania się regionu łódzkiego, [w:] Miasto – region – gospodarka w badaniach geograficznych, red. Tomasz Marszał, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2016, s. 131–132.. Natomiast obszary położone na wododziałach były zaludniane najpóźniej i stawały się pograniczami pomiędzy głównymi regionami. Dlatego też tereny Polski centralnej stanowiły paradoksalnie regiony peryferyjne głównych plemion polskich osiadłych nad dolinami większych rzek. W okresie wczesnopiastowskim powstało sześć głównych regionów historycznych, które funkcjonowały w ramach państwa polskiego lub krajów sąsiednich aż do czasów rozbiorów. thumb|upright=1.3|Prawdopodobny zasięg państwa Mieszka I