Wielkopolska i ziemie centralne Po powrocie Gniezna z dzielnicy senioralnej (ostatecznie w roku 1181) Wielkopolska zachowała w tym czasie główny trzon swych ziem. Kilkukrotnie w XIII wieku była dzielona w różnych konfiguracjach, zazwyczaj między 2-3 Piastów z linii wielkopolskiej. Choć linie tych podziałów były zmienne i ostatecznie nietrwałe, z czasem wykształciły się w ich wyniku dwie główne ziemie Wielkopolski: Ziemia poznańska i kaliska. Odpadło jednak od niej północno-zachodnie pogranicze, opanowane w XIII wieku przez Brandenburgię, która wciskając się między Wielkopolskę a Pomorze Zachodnie ustanowiła na tym terenie Nową Marchię, która stała się jednym z rozsadników niemieckiej ekspansji na wschód od Odry.
Pas ziem centralnych składał się z Ziemi łęczyckiej (łac. Terra Lanciciensis), Ziemi sieradzkiej (łac. Terra Siradiae) i Ziemi wieluńskiej (łac. Terra Velumensis). Ziemia łęczycka i Ziemia sieradzka jeszcze razem jako prowincja łęczycka stanowiły część dzielnicy senioralnej, a w latach 1228/1229–1247 za rządów Konrada I mazowieckiego jako księstwo łęczyckie były powiązane z Mazowszem. W okresie dzielnicowym (w roku 1263) utrwaliła się odrębność Ziemi sieradzkiej od Ziemi łęczyckiej (poprzez wydzielenie księstwa sieradzkiego z księstwa łęczyckiego).