Rodzinny biznes Od 1796 Haniel pracował razem ze swoim bratem Gerhardem w rodzinnej firmie, ale dopiero później, w 1798 Franz Haniel pogłębił swoje zainteresowanie spedycją podczas dalszego szkolenia w firmie handlowej – (niem. J. Hr. Weingärtner Sohn). W 1799 zakończył edukacje w Moguncji i wrócił do domu.

Prawdopodobnie w 1802, a być może jeszcze dłużej, Franz Haniel był właścicielem własnej firmy węglowo-spedycyjnej, firmy Franz Haniel. Od tego czasu część jego zainteresowań biznesowych koncentrowała się na węglu.

W 1803 Haniel zainteresował się hutami żelaza – St. Antony i Neu-Essen. Obliczył wtedy, że posiadanie dwóch hut, w których Hanielowie prowadzili już interesy od dziesięciu lat, powinno być opłacalne. Huty w dzisiejszym Oberhausen zakupił w 1805, później nabył trzecią – Gute Hoffnung.

Związek i przedstawicielstwo hut stali – Jacobi, Haniel & Huyssen (JHH) został założony w 1808. Oprócz Franza Haniela w ten biznes zaangażowani byli także jego brat Gerhard i dwaj szwagrowie: Heinrich Huyssen (1779–1870) i Gottlob Jacobi (1770–1823). Budując maszyny parowe, statki, lokomotywy, szyny i mosty, Ha­ni­el & Huys­sen wnieśli istotny wkład w uprzemysłowienie Zagłębia Ruhry: pierwszą maszynę parową zbudowano w 1814.