Na przełomie I i II w. n.e. Cesarstwo Rzymskie znajdowało się u szczytu swojej potęgi, jednak w połowie II w. zaczęło powoli słabnąć, jednocześnie sukcesywnie dochodziło do zwiększenia znaczenia Ilirii. Z Dalmacji, a konkretniej z Salony (Solin), pochodził m.in. cesarz Dioklecjan, który zmarł w 316 r. w wielkim pałacu wzniesionym na jego życzenie w Spalatum (Split), który zachował się do dziś. Rzymianie nie narzucali podbitym ludom swoich obyczajów, religii, języka ani instytucji publicznych. Plemiona iliryjskie i celtyckie, a także greckie miasta na wybrzeżu zachowały swoją autonomię. Kultura iliryjska koegzystowała z importowaną, romańską. Plemiona nierzadko wciąż żyły według swych dawnych zwyczajów, zachowały dawne wierzenia oraz używały rdzennej toponimii. Nie oznacza to, że latynizacja autochtonów w ogóle nie miała miejsca, jednak dotknęła ona głównie okolice ośrodków administracyjnych oraz garnizonów i warowni wojskowych. Tożsamość iliryjska zdecydowanie silniej opierała się romanizacji w głębi lądu. Miasta rzymskie rozwinęły się najwcześniej na Istrii i w Dalmacji, a następnie również w Panonii. W Panonii Dolnej założono m.in. miasta Mursa nad Drawą (Osijek) i Sirmium (Sremska Mitrovica).