Kryteria empiryczne Na podstawie licznych wyników wyznaczane są standardy osiągnięć możliwych do uzyskania w danej sytuacji zadaniowej. Taki sposób budowy kryteriów sytuowania wyników na tle realnych osiągnięć ogółu badanych jest trafną podstawą oceniania.

Ocenianie wartościujące frame|link=|Kryteria normatywne W tej strategii najistotniejsze jest wyznaczenie norm, które stają się poziomami odniesienia. Służą one do wartościowania procesów, wytworów, właściwości bądź cech grup lub osób. Wypowiedzi ogółu badanych wobec kwestii badawczych wytyczają wartość oczekiwaną. Do poziomu tej wartości bazowej przyrównuje się rezultaty prób lokalnych.

Przykładem zastosowania może być normalizacja skal psychometrycznych. Z badań długofalowych kumuluje się wyniki zebrane zunifikowanym kwestionariuszem. W miarę gromadzenia danych ustala się coraz trafniejsze normy skalujące to narzędzie.

Kryteria normatywne

Z licznych obserwacji wyznaczane są standardy oczekiwań, będące normami społeczno-kulturowymi w danym okresie rozwoju. Ustalane są poziomy norm a także to, czy oceniana treść, cecha lub zjawisko jest wartością dla podmiotów edukacji.