thumb|250px|Calamus z czasów rzymskich (dł. 16 cm) Calamus (kalamus), kalamos (łac. călămŭs, lm calami z gr. κάλαμος kálamos, lm κάλαμοι kálamoi) – używane w starożytności pióro trzcinowe o zaostrzonym i rozdwojonym zakończeniu, służące do zapisywania na miękkim podłożu (papirusie i pergaminie).
Stosowane od III wieku p.n.e., zastąpiło wcześniejszy rysik (stilus, stgr. grapheion) używany do zapisywania tekstów na utwardzonym podłożu (przede wszystkim na woskowanych tabliczkach). Kalamus nadawał się także do pisania na innym materiale (tabliczkach, ostrakach). Rzadko używano go w trwalszej postaci wykonanej z brązu jako obsadki ze stalówką. Komplet zaostrzonych kalamusów z trzciny przechowywano zwykle i noszono w odpowiednim pojemniku (theca calamaria)Enciclopedia Italiana, dz. cyt..