mały|377x377px|Umowny podział na Globalną Północ (zaznaczone na niebiesko) i Globalne Południe (zaznaczone na czerwono) Globalna Północ i Globalne Południe – określenie używane do opisywania globalnych zjawisk i procesów, grupujące kraje na świecie w dwa regiony różniące się m.in. poziomem zamożności i rozwoju gospodarczego oraz przywilejami oraz siłą na arenie międzynarodowej. Często stosowane do zobrazowania współczesnych nierówności w wymiarze globalnym jako bardziej neutralne zamienniki do określeń Trzeci Świat i kraje rozwijające się. Od lat 2020. podział ten nabrał wyraźnego wymiaru geopolitycznego w kontekście rywalizacji wielkomocarstwowej, rozszerzenia BRICS i rosnącej popularności polityki wielowektorowej wśród państw Globalnego Południa.
Opis Państwa zaliczane do Globalnej Północy zajmują wyższe pozycje w rankingach rozwoju społecznego i dysponują rozwiniętą infrastrukturą oraz zaawansowanymi technologiami, co osiągnęły częściowo kosztem Globalnego Południa (eksploatacja zasobów naturalnych, nisko opłacana praca). Kraje Globalnego Południa cechuje niższy PKB, marginalizacja polityczna, a znaczna ich część była w przeszłości koloniami państw Północy.