Niektóre wydarzenia z okresu okupacji niemieckiej, które potem zostały opisane w powieści, Mackiewicz przedstawił wcześniej w drobniejszych utworach, publikowanych w emigracyjnej prasie polskiej. Tak było np. z opowiadaniem Ponary baza, umieszczonym w zbiorze W oczach pisarzy (Rzym 1947), a które potem w niemal niezmienionej formie jako rozdział XLIV znalazło się w powieściPonary, [w:] serwis Kultura.. Niektóre teksty publicystyczne, które opublikował wcześniej, po odpowiednich przeróbkach także znalazły się potem w powieści, np. te z artykułu Nudis verbis (Londyn 1947) zostały wykorzystane w rozdziale LXXXIIZob. np. fragment tekstu cytowanego jakoby z pisma PSL Żywią i bronią..
W roku 1955 Mackiewicz opublikował swoją pierwszą powieść, Droga donikąd. Jej akcja umiejscowiona jest na Wileńszczyźnie, a fabuła obejmuje okres okupacji radzieckiej w latach 1940–1941. Za kilkanaście lat niektóre postacie książki, tak główne jak Konrad, drugoplanowe jak Raczenko czy epizodyczne jak Henryk, znajdą drogę na karty Nie trzeba głośno mówić.