Następnie przytacza autor wizję muzyka, który jedną ręką gra na organach, a drugą muruje sklepienie, aby jego muzyka właściwie była usłyszana. Taki jest los polskiej pieśni. Po 1830 polscy twórcy wyruszyli szukać podań ludowych: bajek, legend, przysłów, a Chopin wygrywał w Paryżu mazurki i oberki. Był to efekt upadku powstania listopadowego, które nie umiało objąć elementów ludowych, że nastało kilkanaście lat literatury gminnej. Balladyna, napisana w 1839, jest dzieckiem tej epoki. Siostra głównej bohaterki, Alina, uosabia samo serce wielkiego i niewyrażonego pojęcia Ludu. Podczas gdy Balladyna, zabijająca za dzban malin, by zostać zoną hrabiego Kirkora, jest Parafiańszczyzną. Objęta godność zmusi ją do pojednania kłamstwa z tajemnicą. Pod wpływem tajemnicy nauczy się co powinien wiedzieć spowiednik, a czego wymaga stanowisko w społeczeństwie i stanie się siłą fatalną, która sprowadzi na siebie śmierć do pioruna z siebie poczętą. Tradycja, którą przedstawia w tragedii Pustelnik, nie uratowała Ludu przed Parafiańszczyzną. Objawiła natomiast Kirkorowi, prawdziwemu rycerzowi republikańskiemu, zrozumienie klejnotów korony Rzeczypospolitej. Ostatecznie okazało się wszystko za późno.