Był to okres wyzwalania się spod wpływów bojarskich, co przyczyniło się do wzmocnienia pozycji monarchy, centralizacji systemu rządzenia i aparatu państwowego, za cenę brutalności, terroru, egzekucji i zsyłek.
Iwan IV Groźny jako pierwszy władca moskiewski przywdziawszy czapkę Monomacha, przybrał oficjalnie tytuł cara, co stanowiło wówczas symbol nieograniczonej władzy.
Kontekst literacki – Książę Srebrny Autorem tej historycznej powieści jest Aleksy K. Tołstoj, który przedstawił w niej [...] malowniczy obraz lat panowania pierwszego cara, próba ukazania pewnej prawdy o tworzeniu się nowożytnego państwa. Lecz czy prawdy historycznej? [...] pewne odstępstwa w szzcegółach nie mających znaczenia historycznego [...] egzekucja Wiaziemskiego i obydwóch Basmanowów, która faktycznie miała miejsce w 1570 roku została dla zawartości opowiadania umieszczona wśród wydarzeń 1565 roku.