W przeciwieństwie do poprzednich części z serii, Pokémony traktowane są bardziej jako dzikie zwierzęta albo siły natury, niż jako towarzysze ludzi.

Gracz wciela się w rolę jednego z dwóch protagonistów: Akari (postać żeńska) lub Rei (postać męska). Stwórca wszechświata Pokémon, bóstwo zwane Arceusem, objawia się bohaterowi i zleca mu zadanie. Polega ono na spotkaniu wszystkich stworzeń w regionie Hisui. Tuż po rozmowie, Arceus przenosi tamże protagonistę poprzez wyrwę w czasoprzestrzeni. Gracz pozostaje pod opieką profesora Laventona i wstępuje w szeregi korpusu badawczego drużyny Galaxy Expedition (w skrócie: Galaxy Team). Po wyborze jednego z trzech startowych Pokémonów, główny bohater wyrusza w podróż po krainie. W trakcie przygody, wyrwa czasoprzestrzenna rozwściecza pięć potężnych "Szlachetnych" Pokémonów, którym gracz musi stawić czoło. Główny bohater gry zostaje ostatecznie obarczony winą za anomalie wyrwy, tym samym zostając wydalonym z osady Jubilife. By rozpracować dziwne zachowanie wyrwy czasoprzestrzennej, postanawia dołączyć do jednego z dwóch klanów: Diamond albo Pearl, czczących wspomniane "Szlachetne" Pokémony. Gracz odwiedza trzy jeziora, napotykając legendarne istoty: Azelfa, Mesprita i Uxie, które przekazują mu materiały potrzebne do stworzenia Czerwonego Łańcucha, wymaganego do zatrzymania wyrwy.