Podstawową przesłankę stosowania kompensacji stanowi tożsamość zdarzenia, którego następstwem jest szkoda, jak i odniesiona korzyść. Wymaga się też, aby uzyskana korzyść zaspokajała te same interesy poszkodowanego, które ma zaspokoić odszkodowanie oraz aby wynikała z tej samej podstawy prawnej. Ponadto obowiązkiem poszkodowanego jest wykazanie adekwatnego związku przyczynowego między zachowaniem sprawcy a stratą (art. 361 § 1 i 2 k.c.) oraz wykazanie – w odpowiednim stopniu prawdopodobieństwa – tak opisanego hipotetycznego stanu majątkowego.
Sytuacje, w których ma zastosowanie metoda dyferencyjna Stan rzeczywisty jest taki sam lub wyższy od stanu hipotetycznego majątku; znaczy to, że zdarzenie sprawcze nie wywołało szkody; Przykład: A w sposób zawiniony zniszczył czyjąś rzecz niemającą żadnej wartości majątkowej (pasmo włosów po osobie bliskiej). Stan rzeczywisty jest niższy od stanu hipotetycznego majątku, a zarazem niższy od stanu sprzed powstania zdarzenia sprawczego. Wówczas poszkodowany poniósł szkodę w postaci straty;