Niemieckie oryginalne wydanie pracy Mandela nosiło podtytuł próba marksistowskiego wyjaśnienia, co oznacza, że Mandel badał epokę powojenną w kategoriach marksistowskiej teorii kapitalistycznego sposobu produkcji. Zasugerował, że w systemie kapitalistycznym zaszły ważne zmiany jakościowe podczas i po II wojnie światowej, a także, że istnieją granice rozwoju kapitalizmu.
Historia Termin „późny kapitalizm” (niem. Spätkapitalismus) został po raz pierwszy użyty przez Wernera Sombarta w jego książce Der moderne Kapitalismus, która była publikowana w częściach w latach 1902–1927. Niemiecki ekonomista podzielił kapitalizm na różne etapy:
społeczeństwo protokapitalistyczne (od wczesnego średniowiecza do 1500), wczesny kapitalizm w latach 1500–1800, rozkwit kapitalizmu (niem. Hochkapitalismus) od 1800 do I wojny światowej, od tego momentu następuje późny kapitalizm.
Pojęcie późnego kapitalizmu zaczęło być stosowane przez socjalistów w Europie kontynentalnej pod koniec lat 30. i 40. XX wieku, kiedy wielu ekonomistów uważało, że kapitalizm jest skazany na zagładę. Pod koniec II wojny światowej niektórzy z nich, w tym Joseph Schumpeter i Paul Samuelson, wierzyło, że koniec kapitalizmu może być bliski, ponieważ narastające problemy gospodarcze mogą okazać się nie do pokonania.