Adam Mazurkiewicz w 2006 r. stwierdził, że termin klerykal fiction nie został jeszcze przyjęty przez krytykę gatunku, i może być zbędny, aczkolwiek w 2014 r. poświęcił mu głębszą analizę, i określił ten gatunek jako zjawisko z pogranicza literatury i publicystyki społeczno-politycznej... nacechowane ironicznym dystansem, oddaje specyfikę zjawiska, odwołując się do spetryfikowanej wizji bohatera, związanego ze strukturami Kościoła. Utwory z tego podgatunku nazwał skandalizującymi i napastliwymi, porównując je do paszkwili ośmieszających swoich wrogów.
Stanisław Krawczyk w 2022 opisał gatunek jako krytykę sformalizowanej, skostniałej religijności, w tym zwłaszcza niegodziwie urządzonych instytucji podobnych do Kościoła rzymskokatolickiego albo wprost z nim utożsamionych. Uznał go także ża przykład „prawicowego antyklerykalizmu”.
Częstym elementem klerykal fiction jest krytyka nadmiernej obecności Kościoła w (polskim) społeczeństwie. Kościół bywa utożsamiany z instytucją totalitarną i staje się negatywnym bohaterem zbiorowym. Utwory takie mają często charakter satyryczny bądź groteskowy. W niektórych utworach z tego nurtu powstał stereotyp teokratycznej, totalitarnej Polski. mały|Marek S.