Orfeusz oraz późniejsze opery weneckie wyznaczyły kierunek dalszego rozwoju gatunku.
Epoka opery barokowej (XVII – pierwsza połowa XVIII wieku) thumb|Strona tytułowa pierwszego aktu opery Armide Jean-Baptiste’a Lully’ego W XVII wieku opera bardzo szybko rozprzestrzeniła się poza Florencję. Wenecja była pierwszym wielkim centrum publicznego teatru operowego. Otwarcie teatrów dostępnych dla płacącej publiczności doprowadziło do przekształcenia opery z widowiska dworskiego w popularną formę rozrywki miejskiej. W tym okresie wykształciła się opera seria – monumentalna i reprezentacyjna forma opery włoskiej. Dominowały w niej tematy zaczerpnięte z historii starożytnej i mitologii, a głównym środkiem ekspresji stała się służąca popisom wokalnym śpiewaków.
Barokowa opera była silnie związana z wirtuozerią wokalną. Szczególną pozycję zdobyli kastraci, którzy stali się największymi gwiazdami scen operowych XVIII wieku. Rozbudowana ornamentyka i efektowność śpiewu często dominowały nad logiką dramatu. Równolegle rozwijały się narodowe odmiany opery. We Francji Jean-Baptiste Lully stworzył własny model tragedii lirycznej, podporządkowany francuskiej estetyce dworskiej i tradycji baletowej. W Anglii działał Henry Purcell, natomiast na terenach niemieckich rozwijały się singspiel i lokalne odmiany teatru muzycznego.