Grecja – Galia – Rzym – Germania, dz. cyt., s. 83); znane też jednak w innych wersjach, np. res ad triarios venit/res ad triarios redit (por. Mała encyklopedia kultury antycznej A–Z, dz. cyt., s. 639; por. Józef Wolski: Historia powszechna. Starożytność. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998, s. 306).. Skrzydła piechoty osłaniała kawaleria. Na czele manipułu stało dwóch centurionów: pierwszy nazywał się prior, a drugi posterior. Prior pochodził z wyboru żołnierzy danego manipułu, natomiast posterior był mianowany przez niego. Mimo że w okresie republikańskim manipuł formalnie podzielony był na 2 centurie dowodzone przez setników (centurionów), nie miały one statusu samodzielnej jednostki. Niższej rangi podkomendnymi byli optio (dosł. „lepszy”) i tesserarius. Rozkazy za pomocą rogu przekazywał trębacz (cornicen). Kierunek marszu bądź ataku wskazywał chorąży niosący znak na drzewcu (signifer, od signum – znak i fero – niosę). W zależności od kategorii żołnierza manipuły liczyły od 60 ludzi (triarii) do 120–160 (principes i hastati)Zdzisław Żygulski jun.: Broń starożytna…, dz. cyt., s. 83;
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Manipuł · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.