Jest on większy od pingwina skalnego, od którego został wyodrębniony. Ubarwienie czarno-białe; głowa, wierzchnia strona skrzydła-płetwy oraz ogon są barwy łupkowatej szarości (chociaż inne źródła mówią o łupkowatej niebieskawej barwie tych części ciała) albo czarne, natomiast spodnia część ciała jest biała. Charakterystyczna dla tego gatunku jest gęsta, żółto-złota korona utworzona z pasemek piór – żaden inny pingwin nie ma tak gęstych czubów. Czubki te opadają, sięgając górnej części piersi (czarno-białą linię na gardle). Nad okiem znajduje się pasek o takiej samej barwie. Same oczy są czerwone. Dziób jest mocnej budowy, czerwonawo-brązowy, często bardziej lub mniej zakrzywiony. Stopy są różowe. Pingwiny z rodzaju Eudyptes znane są z tego, że mogą zostać rozróżnione po wzorze na spodniej stronie skrzydła – w przypadku pingwina długoczubego wzór ten jest zmienny, czerń widoczna jest u podstawy i na końcówce kończyny. Osobnikom w szacie juwenalnej brakuje czuba. U osobników w szacie immaturalnej broda i gardło są białe, czarnieją one z wiekiem;