Izoniazyd () – organiczny związek chemiczny, powszechnie używany lek przeciwgruźliczy, zaliczany do tzw. leków pierwszego rzutu. Jest stosowany także w leczeniu niektórych innych mykobakterioz (chorób powodowanych przez prątki).
Wobec prątków wrażliwych izoniazyd jest lekiem bakteriobójczym, wykazującym aktywność wobec szybko namnażających się bakterii wewnątrz komórek i poza nimi.
Pod względem chemicznym izoniazyd jest hydrazydem . Rozpuszcza się w wodzie. Ma właściwości zasadowe.
Historia Został wprowadzony na rynek farmaceutyczny w 1952 roku przez koncern Roche pod nazwą Rimifon.
Mechanizm działania Izoniazyd jest prolekiem, ponieważ musi zostać aktywowany przez katalazę bakteryjną. Mechanizm działania polega na wpływie na aktywność dinukleotydu nikotynamidoadeninowego (NADH) w komórce bakterii. Tworzy się nieaktywny analog NADH, co zaburza szereg procesów życiowych prątków. Najważniejszym efektem jego działania jest hamowanie syntezy kwasów mikolowych, które wchodzą w skład ściany komórkowej prątka.
Wskazania Leczenie gruźlicy.