W drugiej połowie lat 90. XIX wieku Rosja dostrzegła potrzebę budowy serii nowoczesnych krążowników, z uwagi na zagrożenie ze strony intensywnie rozbudowującej się Cesarskiej Marynarki Niemiec. Projekt powstał w 1895 roku w rosyjskiej stoczni w Petersburgu. Budowa trzech krążowników typu Diana została przewidziana w ramach programu rozbudowy floty z 1895 roku, następnie włączonego do programu budowy okrętów na potrzeby Dalekiego Wschodu. W klasyfikacji rosyjskiej stanowiły krążowniki I rangi, a od września 1907 roku po prostu: krążowniki (ros. kriejsier). 18 listopada 1895 roku Ministerstwo Morskie zdecydowało zlecić budowę dwóch pierwszych okrętów: państwowej stoczni Galernyj Ostrowok w Petersburgu, a później zamówiono jeszcze trzeci. 17 kwietnia 1896 roku car Mikołaj II nadał pierwszej parze nazwy: „Diana” i „Pałłada”. Nazwa „Diana” pochodziła od imienia bogini łowów z mitologii rzymskiej Diany. Za główny (prototypowy) okręt typu była uznawana pierwsza „Pałłada”, ale oficjalnie typ został nazwany Diana.