progresja od lewej do prawej oraz współrzędność liter.

W 1966 roku ukończyła swoją rozprawę doktorską, w której badała zachowania czytelnicze dzieci z Nowej Zelandii w pierwszym roku nauki w szkole. Odkrycia Clay wskazywały na coś zupełnie innego niż „filozofia gotowości”, którą głosiła większość ekspertów w tej dziedzinie. Badania Clay wykazały, że dzieci nie stają się piśmienne po opanowaniu serii z góry określonych „umiejętności gotowości” i rozpoczęciu formalnej nauki czytania. Zamiast tego zauważyła, że małe dzieci przychodzą do szkoły z dużą wiedzą na temat czytania i pisania, którą są w stanie zastosować w praktyce. Z tego powodu Clay uważała, że terminy takie jak „gotowość do czytania” (ang. reading readiness) i „przed-czytelnik” (ang. pre reader) są zarówno umniejszające, jak i niedokładne jako opisy zachowań czytelniczych wśród dzieci. Zamiast tego pisała ona o wczesnym czytaniu i pisaniu w znaczeniu „kształtującej się umiejętności czytania i pisania” u dzieci (ang. emergent literacy).