Traktat ukazał się w języku polskim, a Cerazyn podpisał go na stronie tytułowej jako „Królowej Jej Mości Kapelan”, podkreślając swą funkcję na dworze. Dedykacja dla królewny Anny Wazówny nadała publikacji kontekst polityczny – była częścią szerszych starań o skłonienie tej ostatniej do zmiany wyznania. Mimo tych zabiegów Anna pozostała przy luteranizmie aż do śmierci. Po wydaniu traktatu w 1612 brak dalszych wzmianek o działalności Cerazyna – nie jest znana data ani okoliczności jego śmierci.
Treść i charakterystyka utworu Dzieło liczy 111 stronic (format quarto) oraz 2 nieponumerowane karty wstępne. Składa się z trzydziestu rozdziałów (określonych przez autora jako „przyczyny”), z których każda omawia odrębny aspekt doktrynalny będący przedmiotem sporu między katolikami a protestantami na początku XVII wieku. Cerazyn poruszył w traktacie większość ówczesnych kontrowersji teologicznych, odnosząc się m.in. do argumentów protestanckich nurtów reformacyjnych (luteran, kalwinów, braci polskich). Charakterystyczną cechą utworu jest oparcie całej argumentacji na cytatach z Pisma Świętego, opatrzonych komentarzami – autor stara się udowodnić prawdziwość nauk Kościoła rzymskokatolickiego wyłącznie w oparciu o autorytet Biblii.