W Europie litoterapia ogrywała ważną rolę przynajmniej do XVI wieku, po czym straciła na znaczeniu, aby odrodzić się w latach 70. XX wieku za sprawą m.in. ruchu New Age, łączącego w sobie ideologię ruchu hippisowskiego z medycyną alternatywną, wschodnimi religiami i filozofią, substancjami psychotropowymi i ezoteryką, oraz pojawienia się wystaw, sklepów i książek poświęconych kamieniom.

Kamienie były też używane w celach magicznych do wróżenia – litomancji.

W Polsce Także w polskich aptekach, w średniowieczu i w początkach drugiej połowy XVI wieku, wśród leków pochodzenia mineralnego na pierwszym miejscu stawiano kamienie szlachetne () tj. ametyst, beryl, kryształ, granat, karneol, hiacynt, jaspis, rubin, szafir, szmaragd i topaz.

Wśród 22 składników, roślinnych, zwierzęcych i mineralnych, wymienionych na recepcie, której autorstwo przypisuje się Mikołajowi Kopernikowi, astronomowi i lekarzowi, znajdują się perły w ilości 1 drachmy (w aptekarstwie: 1 drachma = 60 ziaren pszenicy), i po 1 skrupule (w aptekarstwie: 1 skrupuł = 20 ziaren pszenicy) szmaragdu, hiacyntu, 1 drachma szafiru, po 1 skrupule bursztynu, czerwonego koralu, a ponadto płytki złota i srebra. Składniki działające należało wymieszać z cukrem, nadając lekowi postać proszku, który najprawdopodobniej był stosowany jako lek nasercowy.