Ustawa Butlera (The Butler Act) – ustawa z 1925 roku obowiązująca w stanie Tennessee, która zakazywała w szkołach publicznych finansowanych ze środków stanowych nauczania teorii ewolucji w jakiejkolwiek formie zaprzeczającej biblijnej historii o stworzeniu człowieka. Jej uchwalenie stało się bezpośrednią przyczyną słynnego „małpiego procesu”, w którym nauczyciel John T. Scopes został celowo postawiony w stan oskarżenia za naruszenie tego prawa. Ustawa Butlera została uchylona dopiero w 1967 roku.
Geneza i uchwalenie Na początku XX wieku w Stanach Zjednoczonych narastał konflikt kulturowy między zwolennikami fundamentalizmu religijnego a modernistami, którzy starali się pogodzić wiarę z nowoczesną nauką. Jednym z głównych punktów spornych była teoria ewolucji Karola Darwina, która podważała dosłowną interpretację biblijnego opisu stworzenia świata.
Inicjatorem ustawy był John Washington Butler, farmer i członek Izby Reprezentantów stanu Tennessee, który był głęboko przekonany, że nauczanie ewolucjonizmu jest szkodliwe i podkopuje fundamenty chrześcijańskiej moralności. Projekt ustawy przedstawił 21 stycznia 1925 roku. Zyskał on szerokie poparcie: Izba Reprezentantów przyjęła go stosunkiem głosów 71 do 5, a Senat Tennessee – 24 do 6.