Zalążki SSOS powstały w Raciborzu bezpośrednio zagrożonym powstańczą ofensywą. Właściciel majątku ziemskiego w Wojnowicach, Eduard Karl von Banck sformował za zgodą włoskiego majora Carlo Invrea trzy kompanie. Analogicznie, na północy w okolicach Kluczborka, powołano dowodzoną przez ppłk. Grütznera miejscową samoobronę, która szybko została zasilona przybywającymi z Rzeszy Niemieckiej najrozmaitszymi wcieleniami freikorpsów. Stosunkowo najwcześniej (w nocy z 7 na 8 maja) pojawił się tam, na czele swojego korpusu por. Gerhard Roβbach, zaś w kilka dni później na dawny obszar plebiscytowy przybył mjr. Ernst Horadam wraz z pododdziałami jego Freikorps Oberland.
Zasadnicze ramy organizacyjne nadano SSOS dopiero w piątym dniu polskiej ofensywy, tj. 8 maja. Wcielono wówczas w życie planowany wcześniej podział na trzy związki operacyjne, tzw. grupy: Grupę Południe (Gruppe Süd) dowodzoną osobiście przez B. Hülsena z Raciborza, Grupę Środek (Gruppe Mitte) płk. von Hollebena, rezydującego początkowo w pałacu w Skorogoszczy, potem w Lewinie Brzeskim, Grupę Północ (Gruppe Nord) ppłk. Grütznera, kwaterującego w Namysłowie. Grupom podlegały odcinki taktyczne (Abschnitte). Prócz tego istniały odcinki wydzielone (podgrupy) opatrzone nazwami geograficznymi np. „Turawa” płk. W. Schustera.