W XVIII wieku nastąpiły istotne fundacje budowlane w Mełgwi. W 1726 roku spłonął stojący tu drewniany kościół, lecz już cztery lata później dzięki staraniom ówczesnego właściciela Jacka Stoińskiego rozpoczęto budowę nowej, murowanej świątyni z kamienia (opoki). Kościół ten ukończono w 1730 roku i konsekrował go biskup Michał Kunicki. Zachowany do dziś jako tzw. stary kościół św. Wita, stanowi cenny zabytek architektury sakralnej. Równocześnie Jacek Stoiński w 1730 r. rozpoczął w pobliskim Podzamczu budowę okazałego murowanego pałacu – barokowej rezydencji podmiejskiej, składającej się z głównego korpusu i dwóch bocznych skrzydeł. Rozbudowę założenia pałacowego kontynuowali jego syn Dominik i wnuk Feliks Stoińscy. Pod koniec XVIII wieku, po śmierci Feliksa Stoińskiego, dobra mełgiewskie przeszły na krótko w ręce innych rodów szlacheckich, a w wyniku II i III rozbioru Polski (1793–1795) cała Lubelszczyzna znalazła się pod panowaniem austriackim, co zapoczątkowało nowy okres w dziejach miejscowości.