Chcąc uratować flotę, Cervera musiał przebić się przez okrążenie.
Przedarcie się było planowane na godzinę 9.00 rano w niedzielę 3 lipca. Pora ta wydawała się najlepsza, gdyż na amerykańskich okrętach o tej porze mogły być prowadzone nabożeństwa, a ucieczka w nocy przez wąski kanał wiązałaby się z ryzykiem. Po południu w sobotę 2 lipca, flota hiszpańska podniosła parę i zajęła pozycję w zatoce do przerwania. Schley, zauważywszy dym nad zatoką, przygotowywał się do bitwy.
Los chwilowo sprzyjał Cerverze. Około 8.45 rano, kiedy jego okręty podniosły kotwice, dwa krążowniki z eskadry Sampsona USS „Minneapolis” i „Columbia” i pancernik USS „Massachusetts” opuściły swoje pozycje, udając się do bazy Guantanamo w celu uzupełnienia węgla i tworząc przerwę w zachodniej części linii blokady. Okręty te nie wzięły udziału w późniejszej bitwie. Co gorsza dla Amerykanów, admirał Sampson na swoim okręcie flagowym również oddalił się na spotkanie z generałem Shafterem, a jego krążownik pancerny USS „New York” był jednym z dwóch okrętów amerykańskich, które były na tyle szybkie, żeby doścignąć Cerverę, gdyby udało mu się przerwać.